W świetle przepisów o podatku od spadków i darowizn osoby pozostające w związkach nieformalnych nie korzystają z preferencji podatkowych przewidzianych dla małżonków i członków najbliższej rodziny.
Wspólne zamieszkiwanie oraz prowadzenie jednego gospodarstwa domowego nie zwalniają z rygorów III grupy podatkowej, do której zaliczani są partnerzy. Podczas gdy małżonkowie w ramach tzw. grupy zerowej mogą uzyskać całkowite zwolnienie z opodatkowania darowizn bez względu na ich wartość, w przypadku partnerów bez ślubu obowiązuje kwota wolna od podatku wynosząca 5733 zł.
Przy jej weryfikacji sumuje się wartość wszystkich przysporzeń majątkowych przekazanych przez tę samą osobę w ciągu pięciu lat. Nadwyżka ponad ten limit podlega opodatkowaniu według stawek wynoszących 12, 16 lub 20 proc. podstawy opodatkowania.
Rozliczenia bieżące, obowiązki deklaracyjne i stawka sankcyjna
Nie każdy przelew środków pomiędzy partnerami rodzi obowiązek podatkowy, ponieważ kluczowe znaczenie ma rzeczywisty charakter transakcji, a nie wyłącznie jej tytuł. Wzajemne rozliczanie bieżących kosztów utrzymania, takich jak opłaty za media, czynsz czy wspólne zakupy spożywcze, nie stanowi nieodpłatnego przysporzenia majątkowego, dlatego nie podlega pod przepisy o darowiznach.
W przypadku faktycznego przekazania majątku bez obowiązku zwrotu (np. środków na zakup samochodu) i przekroczenia kwoty 5733 zł podatnik musi złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie na formularzu SD-3, a po doręczeniu decyzji wymiarowej uregulować naliczoną należność w terminie 14 dni.
Zatajenie darowizny i ujawnienie jej dopiero podczas kontroli lub czynności sprawdzających może skutkować zastosowaniem sankcyjnej stawki podatku w wysokości 20 proc.