Eksperci do spraw cyberbezpieczeństwa z państwowego zespołu CERT Polska wydali oficjalny komunikat ostrzegający przed nową techniką wyłudzania danych oraz środków finansowych. Przestępcy wykorzystują mechanizmy reklamowe zintegrowane z systemami operacyjnymi urządzeń mobilnych do generowania komunikatów imitujących autentyczne powiadomienia z popularnych programów.
Na ekranie smartfona pojawia się informacja opatrzona oficjalnym logo oraz nazwą znanej sieci handlowej, programu lojalnościowego lub platformy e-commerce. W odróżnieniu od klasycznego phingu prowadzonego drogą mailową bądź przez SMS-y, fałszywa treść nie zawiera podejrzanego numeru nadawcy i pojawia się bezpośrednio w obszarze zarezerwowanym dla komunikatów systemowych, co usypia czujność odbiorcy. Kliknięcie w powiadomienie nie uruchamia jednak właściwej aplikacji, lecz otwiera przeglądarkę internetową i przekierowuje użytkownika na spreparowaną witrynę, służącą do wyłudzania loginów, haseł, danych kart płatniczych lub zapisu na płatne usługi.
Zjawisko zostało zaobserwowane na smartfonach marek Xiaomi, Oppo oraz Realme, jednak specjaliści podkreślają, że na zagrożenie narażone mogą być urządzenia wszystkich producentów dopuszczających emisję zewnętrznych modułów reklamowych w interfejsie systemowym. Przestępcy nie muszą dokonywać włamań do oficjalnych aplikacji handlowych ani przejmować kont użytkowników, wykupują jedynie powierzchnię promocyjną wbudowaną w oprogramowanie telefonu i formatują ją na wzór wiadomości systemowych.
Równolegle CERT Polska ujawnił inną kampanię na urządzenia z systemem Android, w ramach której zidentyfikowano i usunięto z oficjalnego sklepu Google Play aplikacje typu toll fraud (m.in. Messenger Pro). Programy te, promowane poprzez ponad 1,2 tys. reklam w sieciach Meta, wymuszały bez wiedzy posiadacza telefonu wysyłanie drogich SMS-ów Premium i aktywowały cykliczne obciążenia na rachunkach operatorów komórkowych.
Metody ochrony i konfiguracja powiadomień w urządzeniach mobilnych
W celu zminimalizowania ryzyka infekcji lub kradzieży danych zaleca się wdrożenie prostej procedury weryfikacyjnej. W przypadku nadejścia komunikatu o rzekomej promocji, problemie technicznym czy statusie zamówienia, nie należy klikać bezpośrednio w powiadomienie, lecz zamknąć je i otworzyć oficjalną aplikację z menu telefonu, gdzie autentyczne komunikaty od usługodawcy są zawsze dostępne w skrzynce wiadomości. Bezwzględnym sygnałem ostrzegawczym jest sytuacja, w której dotknięcie notyfikacji prowadzi do nagłego uruchomienia przeglądarki WWW i żądania ponownego wpisania danych uwierzytelniających. W takich okolicznościach należy natychmiast opuścić stronę i zweryfikować jej adres domenowy.
Posiadacze telefonów marki Xiaomi mogą bezpośrednio ograniczyć ekspozycję na tego typu ataki poprzez modyfikację parametrów systemowych aplikacji MSA (MIUI System Ads). Należy wyszukać moduł MSA w ustawieniach systemowych i cofnąć mu uprawnienia do wysyłania powiadomień, pamiętając, że samo wyłączenie reklam spersonalizowanych nie redukuje ogólnej liczby wyświetlanych materiałów promocyjnych.
Warto również zweryfikować uprawnienia wszystkich zainstalowanych aplikacji do generowania alertów na ekranie blokady. Wszelkie incydenty bezpieczeństwa, fałszywe strony oraz próby wyłudzenia informacji można zgłaszać bezpośrednio do zespołu CERT Polska za pośrednictwem formularza internetowego lub poprzez dedykowaną funkcję Bezpiecznie w sieci w aplikacji mObywatel.