Creative Commons Attribution 4.0
W opublikowanym w serwisie YouTube materiale wideo premier Donald Tusk przedstawił przyczyny wysokich cen paliw w Polsce, uzasadniając potrzebę wprowadzenia specjalnego podatku od nadzwyczajnych zysków podmiotów z branży paliwowej.
Wpływy z nowej daniny, szacowane na 4 mld zł, mają posłużyć do sfinansowania pakietu CPN (Ceny Paliwa Niżej), zakładającego obniżkę podatku VAT i akcyzy oraz przywrócenie maksymalnych cen detalicznych. Szef rządu zwrócił uwagę, że wysokie zyski koncernów wynikają z uwarunkowań geopolitycznych, a nie z działań rynkowych samych spółek:
„Nie wpłyniemy na przebieg wojny ani na wschodzie, ani na Bliskim Wschodzie, ale szukaliśmy już wcześniej sposobów i z dobrym skutkiem, jak obniżyć ceny paliw. Tu, konkretnie w Polsce i równocześnie nie narazić Polski i kierowców na braki paliw w stacjach benzynowych. Paradoks polega na tym, że w czasie takiego kryzysu, gdzie te ceny światowe są bardzo, bardzo wysokie, to ci, którzy sprzedają produkt, tak jak Orlen i inne firmy paliwowe w Polsce, mają ten sam procent i im wyższa jest ta cena, tym oczywiście są wyższe zyski. Mówiłem o rekordowych zyskach Orlenu, ale to dotyczy wszystkich firm paliwowych, które działają na polskim rynku”.
Premier podkreślił celowość przejęcia części tych środków z przeznaczeniem na ulgi fiskalne przy dystrybutorach:
„ponieważ te nadzwyczajne zyski, one nie są spowodowane jakimiś genialnymi działaniami tych firm, tylko kryzysem, za który płacimy wszyscy, to wydaje się logiczne, żeby te nadzwyczajne zyski opodatkować specjalnym podatkiem, żeby móc sfinansować operację obniżenia cen paliw na stacjach benzynowych. Szukamy sposobu, żeby nie zrujnować firm paliwowych, w tym Orlenu, żeby nie doprowadzić do jakichś nadzwyczajnych strat, tylko żeby uszczknąć kawałek tortu z tych nadzwyczajnych zysków i te pieniądze bezpośrednio przeznaczyć na obniżenie VAT-u, obniżenie akcyzy, do tego jest potrzebna ta ustawa i wtedy będziemy mogli wprowadzić znowu […] te ceny regulowane”.
Odpowiedź Kancelarii Prezydenta RP i spór o projekt „Paliwo Kosztuje Normalnie”
Na wystąpienie szefa rządu zareagował wiceszef Kancelarii Prezydenta Adam Andruszkiewicz, zarzucając premierowi wykorzystywanie trudnej sytuacji ekonomicznej obywateli do walki politycznej:
„Przede wszystkim premier Donald Tusk po raz kolejny używa trudnej sytuacji Polaków do bezwzględnej walki politycznej. Przypominam, że niedawno Kancelaria Prezydenta RP zaproponowała skuteczny, prosty i szanujący Konstytucję projekt obniżający ceny paliw w Polsce. Niestety, tak jak inne projekty naszej Kancelarii jest blokowany”.
Prezydencki minister wskazał, że to rząd ponosi odpowiedzialność za obecny stan rzeczy, przypominając wcześniejsze zapowiedzi Donalda Tuska dotyczące poziomu cen paliw:
„Oczekiwalibyśmy od rządu prób wspólnego rozwiązywania najtrudniejszych dla Polaków spraw. Niestety pan Donald Tusk, ten sam, który doszedł do władzy, obiecując Polakom paliwo po 5,19 zł i słowa nie dotrzymując – dziś próbuje zrzucić odpowiedzialność za horrendalne ceny paliw na Prezydenta Karola Nawrockiego. To wyłącznie kłamliwa propaganda polityczna, mająca na celu zrzucenie z obecnego rządu odpowiedzialności za rosnące koszta życia Polaków. To niepoważne. Nasza odpowiedź na te kłamstwa będzie zdecydowana”.
Podstawowy zarzut Kancelarii Prezydenta wobec projektu rządowego dotyczy naruszenia konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz poprzez naliczanie daniny od 1 marca, czyli przed formalnym wejściem przepisów w życie. Z kolei prezydencka inicjatywa legislacyjna PKN („Paliwo Kosztuje Normalnie”) zakłada całkowite zwolnienie sprzedaży paliw z podatku od sprzedaży detalicznej do 31 marca 2027 roku, umożliwienie ministrowi finansów elastycznego obniżania stawek akcyzy oraz wprowadzenie ustawowych limitów marż rafineryjnej, hurtowej i importowej. Koalicja rządowa nie planuje jednak procedowania propozycji zgłoszonej przez głowę państwa.