Wskutek dynamicznych zmian na rynku usług i zasobów mieszkaniowych portfele wielu polskich rodzin zostają wystawione na kolejną próbę. Decyzje podejmowane przez zarządców nieruchomości oraz dostawców mediów przekładają się bezpośrednio na wysokość stałych zobowiązań ponoszonych przez lokatorów. Analiza składowych poszczególnych rachunków ujawnia, które elementy generują największy wzrost kosztów i co decyduje o ostatecznym wymiarze podwyżek.
Październik przyniósł falę podwyżek opłat za utrzymanie lokali w spółdzielniach mieszkaniowych, a na miesięczny rachunek składa się kilkanaście pozycji podzielonych na opłaty zależne od spółdzielni oraz niezależne, ustalane przez dostawców. Największe wzrosty widoczne są w grupie opłat zależnych, a w szczególności na funduszu remontowym oraz opłatach eksploatacyjnych. W Legionowie fundusz remontowy w wybranych budynkach podrożał z 2,95 do 4 zł za metr kwadratowy, co dla mieszkania o powierzchni 50 metrów kwadratowych oznacza wzrost o ponad 52 zł miesięcznie. W jednej z warszawskich spółdzielni opłata eksploatacyjna wzrosła z 1,90 do 2,50 zł za metr kwadratowy, natomiast w Gorzowie Wielkopolskim łączna korekta stawek za konserwację, windy i fundusz remontowy podniosła rachunek właścicielki 52,5-metrowego lokalu o prawie 37 zł.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami spółdzielnie rozliczają koszty i przychody osobno dla każdej nieruchomości, dlatego stawki różnią się nawet w obrębie tego samego podmiotu, zależnie od stanu technicznego czy potrzeb remontowych konkretnego bloku. Głównymi motorami wzrostu cen są rosnące koszty pracy związane z podnoszeniem płacy minimalnej, która w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto, a od 1 stycznia 2027 roku wzrośnie do 4950 zł.
Wpływa to bezpośrednio na wyceny usług sprzątania, administracji, ochrony czy serwisu dźwigów, do czego dochodzą drożejąca energia do oświetlania części wspólnych, ubezpieczenia budynków oraz wysokie koszty dociepleń i wymiany instalacji w starzejących się obiektach. Dodatkowo rosną stawki za media, co pokazuje przykład Warszawy i okolicznych gmin, gdzie cena metra sześciennego wody wraz z odprowadzeniem ścieków wzrosła z 14,90 do 16,35 zł.
Procedury formalne, terminy zawiadomień i prawa mieszkańców
O zmianie opłat zależnych od spółdzielni mieszkańcy muszą zostać pisemnie poinformowani z co najmniej trzymiesięcznym wyprzedzeniem na koniec miesiąca kalendarzowego wraz z podaniem pisemnego uzasadnienia. Brak doręczenia zawiadomienia o wyższej eksploatacji czy funduszu remontowym do końca września oznacza, że nowe stawki mogą wejść w życie najwcześniej od lutego 2027 roku. W przypadku opłat niezależnych, takich jak dostawa wody czy energii, obowiązuje krótszy, co najmniej 14-dniowy termin przed upływem płatności.
Członkowie spółdzielni oraz właściciele lokali niegodzący się z podwyżkami mają prawo zażądać przedstawienia szczegółowej kalkulacji opłat, a także zaskarżyć decyzję bezpośrednio do sądu. W trakcie trwania sporu sądowego lokatorzy wnoszą opłaty w dotychczasowej wysokości, a ciężar udowodnienia zasadności podwyżki spoczywa na spółdzielni. Presja ze strony mieszkańców bywa skuteczna, co wykazał przykład warszawskiej SBM „Merkury”, gdzie rada nadzorcza przesunęła planowaną na październik podwyżkę na styczeń 2027 roku, jednak zbliżający się wzrost płacy minimalnej sprawia, że kolejne korekty stawek na początku przyszłego roku pozostają bardzo prawdopodobne.