Kontrolerzy pukają już do drzwi. Brak tego dokumentu to kara nawet 5 tys. zł

Kontrolerzy mogą zapukać do drzwi właścicieli mieszkań i domów. Brak jednego z ważnych dokumentów może skończyć się dotkliwą karą finansową. W niektórych przypadkach grzywny sięgają nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Wiele osób wciąż nie zdaje sobie sprawy z obowiązujących przepisów.

Nowe regulacje dotyczące charakterystyki energetycznej budynków obowiązują w Polsce od 28 kwietnia 2023 roku. Wprowadziły one szereg obowiązków dla właścicieli nieruchomości – zwłaszcza tych, którzy planują sprzedaż lub wynajem mieszkania czy domu. Mimo upływu czasu wielu właścicieli nadal nie posiada wymaganych dokumentów lub nie przekazuje ich w odpowiednich sytuacjach. Tymczasem kontrole są coraz częstsze.

Kontrolerzy mogą sprawdzić dokumenty

Właściciele nieruchomości powinni pamiętać o obowiązku posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej w określonych sytuacjach. Dokument ten jest wymagany przede wszystkim wtedy, gdy nieruchomość jest sprzedawana lub wynajmowana.

Świadectwo powinno zostać przekazane kupującemu lub najemcy przy podpisywaniu umowy. W przypadku sprzedaży informacja o przekazaniu dokumentu trafia również do aktu notarialnego. Jeśli właściciel nie wywiąże się z tego obowiązku, może narazić się na konsekwencje finansowe.

Warto jednak podkreślić, że osoby mieszkające w swoich domach i nieplanujące sprzedaży ani wynajmu nieruchomości nie mają obowiązku posiadania takiego dokumentu.

Nawet 5 tys. zł kary – a to nie koniec

Za brak przekazania świadectwa energetycznego grozi grzywna do 5 tysięcy złotych. Kara może zostać nałożona na podstawie przepisów dotyczących wykroczeń.

W praktyce jednak kwota ta nie zawsze jest ostateczna. Jeśli właściciel nieruchomości wielokrotnie nie przestrzega przepisów lub ignoruje obowiązki wynikające z prawa, sankcje mogą zostać nałożone ponownie. W takich przypadkach łączna wysokość kar może sięgnąć nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Na problemy mogą narazić się także osoby korzystające z dokumentów sporządzonych przez osoby bez wymaganych uprawnień. W takiej sytuacji świadectwo może zostać uznane za nieważne.

Coraz więcej kontroli w całym kraju

Kontrole mogą mieć różny charakter. W części przypadków są to wizyty wyrywkowe, podczas których sprawdzane są dokumenty dotyczące nieruchomości. Inspektorzy coraz częściej korzystają również z danych dostępnych w Centralnym Rejestrze Charakterystyki Energetycznej Budynków.

Rejestr ten gromadzi informacje o wydanych świadectwach energetycznych i pozwala łatwo sprawdzić, czy dany budynek posiada wymagany dokument. Według danych resortu rozwoju liczba zarejestrowanych świadectw zbliża się już do 1,1 miliona i stale rośnie.

Kontrola może także pojawić się w wyniku skargi najemcy lub przy okazji formalności związanych ze sprzedażą nieruchomości. W takich sytuacjach właściciel musi okazać dokument zarówno urzędnikom, jak i osobie wynajmującej lub kupującej mieszkanie.

Problem fałszywych świadectw energetycznych

Wraz ze wzrostem liczby wymaganych dokumentów pojawił się również inny problem – nielegalne lub nierzetelnie sporządzane świadectwa energetyczne. Część ofert dostępnych w internecie polega na automatycznym generowaniu dokumentów bez wizji lokalnej budynku.

Tymczasem zgodnie z przepisami audyt energetyczny powinien być wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. W przeciwnym razie dokument może zostać uznany za nieważny, a właściciel nieruchomości ponosi odpowiedzialność za jego wykorzystanie.

W odpowiedzi na ten problem zaostrzono zasady sporządzania świadectw energetycznych. W przypadku poważnych nieprawidłowości audytor może nawet stracić uprawnienia do wykonywania tego typu dokumentów.

Ile kosztuje wykonanie świadectwa energetycznego

Koszt wykonania świadectwa charakterystyki energetycznej zależy od rodzaju nieruchomości oraz jej wielkości. W przypadku mieszkań ceny najczęściej mieszczą się w przedziale od około 200 do 500 złotych.

Drożej zapłacą właściciele domów jednorodzinnych. W takim przypadku koszt może wynosić od około 350 złotych nawet do 2000 złotych, szczególnie przy dużych lub bardziej skomplikowanych budynkach. W największych miastach ceny bywają jeszcze wyższe.

Eksperci podkreślają jednak, że wykonanie dokumentu z wyprzedzeniem jest zdecydowanie tańsze niż ryzyko zapłacenia wysokiej kary. Dlatego osoby planujące sprzedaż lub wynajem nieruchomości powinny zadbać o świadectwo energetyczne odpowiednio wcześniej.