W marcu 2026 roku w całym kraju ruszyła zmasowana akcja weryfikacji deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dziesiątki gmin podjęły działania mające na celu wykrycie osób, które zaniżają liczbę domowników lub w ogóle nie zgłosiły się do systemu.
REKLAMA
Skala problemu jest znacząca – szacuje się, że od 10 do 20% mieszkańców unika wnoszenia pełnych opłat, co bezpośrednio przekłada się na wzrost stawek dla osób płacących uczciwie. Średnia krajowa opłata oscyluje już wokół 45 zł miesięcznie od osoby, a w niektórych regionach stawki te przekraczają 60 zł.
Wyjątkiem na mapie kontroli pozostaje Warszawa, gdzie system opłat oparty jest na lokalu, a nie na liczbie osób, co czyni weryfikację liczby domowników bezprzedmiotową. W pozostałych częściach Polski obowiązek aktualizacji deklaracji powstaje w ciągu 14 dni od każdej zmiany stanu faktycznego, np. narodzin dziecka, wprowadzenia się partnera czy powrotu domownika z zagranicy.
Uprawnienia straży miejskiej i sankcje finansowe
Od września 2020 roku straż miejska posiada uprawnienia do nakładania mandatów karnych w wysokości do 500 zł za brak złożenia deklaracji lub podanie w niej nieprawdziwych danych (np. o posiadaniu kompostownika).
REKLAMA
Jeżeli właściciel nieruchomości nie dopełni formalności, gmina ma prawo samodzielnie określić wysokość opłaty w drodze decyzji administracyjnej, opierając się na średnim zużyciu wody lub danych z innych rejestrów. Należy pamiętać, że obowiązek opłaty dotyczy osób faktycznie zamieszkujących daną nieruchomość, a brak zameldowania nie stanowi żadnego zwolnienia z tej daniny.
