W marcu 2026 roku organy nadzoru budowlanego przypominają o szerokich kompetencjach kontrolnych wynikających z art. 81c Prawa budowlanego. Przepisy te przyznają inspektorom prawo do wejścia do lokalu mieszkalnego w celu weryfikacji legalności przeprowadzonych robót, często bez wcześniejszego uprzedzenia.
REKLAMA
Działania te są najczęściej inicjowane zgłoszeniami sąsiedzkimi lub informacjami od zarządców budynków. Uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli uprawnionemu urzędnikowi nie jest traktowane jako wykroczenie, lecz jako przestępstwo z art. 225 Kodeksu karnego, za które grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności.
Procedura kontrolna zazwyczaj rozpoczyna się od analizy zgłoszenia, przy czym tożsamość osoby zawiadamiającej o podejrzeniu samowoli jest prawnie chroniona. Inspektor legitymujący się służbowym upoważnieniem z godłem państwowym ma prawo dokonać oględzin lokalu nawet pod nieobecność właściciela, w obecności pełnoletniego domownika lub wezwanego świadka.
Potężne potencjalne kary
W sytuacjach szczególnego zagrożenia dla konstrukcji budynku lub bezpieczeństwa instalacji, prawo dopuszcza przeprowadzenie inspekcji również w porze nocnej, a w razie oporu – z asystą policji. Choć w przestrzeni publicznej pojawiały się doniesienia o milionowych karach, Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnia, że tak wysokie opłaty dotyczą budowy dużych obiektów bez pozwolenia, a nie remontów mieszkań.
REKLAMA
Niemniej jednak, koszty legalizacji samowolnej przebudowy w bloku, obejmujące opłaty administracyjne, ekspertyzy techniczne oraz projekty zamienne, są szacowane na około 15 000 zł.
