W całej Polsce rośnie ilość gotówki przechowywanej poza systemem bankowym. Coraz więcej osób wypłaca pieniądze z kont i trzyma je w domu – nie tylko z powodu nieufności wobec banków, ale także z obawy przed awariami systemów cyfrowych. A tych w ostatnich miesiącach nie brakowało.
REKLAMA
Gotówka dla wielu Polaków przestaje być tylko środkiem płatniczym. Coraz częściej traktowana jest jako finansowa „poduszka bezpieczeństwa” na wypadek kryzysu.
443 miliardy złotych poza bankami. Rekordowy wynik
Dane Narodowego Banku Polskiego są jednoznaczne. Na koniec 2025 roku wartość gotówki w obiegu osiągnęła aż 443 miliardy złotych. To wzrost o 7,4 proc. rok do roku. Jeszcze wcześniej, w 2024 roku, dynamika była jeszcze wyższa i wyniosła 9,5 proc.
To wyraźny sygnał zmiany podejścia Polaków do pieniędzy. Jeszcze kilka lat temu Polska była jednym z liderów płatności bezgotówkowych w Europie. Dla porównania – sam system BLIK w 2025 roku obsłużył 2,9 miliarda transakcji o wartości 441,5 mld zł.
REKLAMA
Nie chodzi o płacenie w sklepach. Polacy odkładają pieniądze
Eksperci zwracają uwagę, że wzrost ilości gotówki nie oznacza, że Polacy częściej płacą banknotami. Wręcz przeciwnie.
Największe zainteresowanie dotyczy banknotów o wysokich nominałach – 200 i 500 zł. To pieniądze, które nie trafiają do kas sklepowych, lecz są odkładane „na czarną godzinę”. Zjawisko to określane jest jako cash hoarding, czyli gromadzenie gotówki jako rezerwy, a nie środka płatniczego.
Z danych wynika, że ponad 66 proc. Polaków przechowuje gotówkę jako formę zabezpieczenia.
REKLAMA
Ile gotówki trzymają Polacy?
Najczęściej nie są to ogromne kwoty. Badania pokazują, że około dwóch trzecich osób posiada rezerwy do 5 tys. zł.
Eksperci wskazują jednak, że rozsądna „poduszka bezpieczeństwa” powinna wynosić:
- około 500–1000 zł – jako minimum (np. tygodniowe wydatki),
- nawet 3–6 tys. zł – jako zabezpieczenie na poważniejsze sytuacje kryzysowe.
Wszystko zależy od liczby osób w gospodarstwie domowym i poziomu wydatków.
REKLAMA
Dlaczego Polacy wracają do gotówki?
Powodów jest kilka i wszystkie mają wspólny mianownik – niepewność.
- Obawy o stabilność systemów płatniczych – awarie mogą uniemożliwić płatności kartą lub telefonem,
- Niepewność geopolityczna i gospodarcza,
- Niskie oprocentowanie lokat,
- Prywatność – gotówka daje anonimowość, której nie zapewniają transakcje elektroniczne.
Dla wielu osób to racjonalna strategia: część środków trzymać w banku, a część w gotówce – na wypadek nieprzewidzianych sytuacji.
Bankomaty wciąż dostępne, ale trend się zmienia
Mimo rosnącego zainteresowania gotówką, dostęp do niej w Polsce nadal pozostaje wysoki. Aż 98,65 proc. mieszkańców ma łatwy dostęp do bankomatów.
REKLAMA
Jednocześnie liczba urządzeń stopniowo maleje – jeszcze w 2020 roku było ich prawie 22 tys., a obecnie około 20,5 tys.
To oznacza, że w przyszłości dostęp do gotówki może się pogorszyć, zwłaszcza przy nagłym wzroście popytu.
Gotówka wraca do łask jako zabezpieczenie
Choć płatności bezgotówkowe nadal dominują w codziennych zakupach, rola fizycznego pieniądza wyraźnie się zmienia.
Gotówka nie jest już tylko środkiem płatniczym. Coraz częściej pełni funkcję zabezpieczenia na wypadek kryzysu – od awarii systemów po poważniejsze sytuacje nadzwyczajne.
Dla wielu Polaków to po prostu zdrowy rozsądek: mieć pod ręką pieniądze, które działają zawsze – niezależnie od technologii.
