Kleszcze to niepozorne pajęczaki, które mogą przenosić niebezpieczne dla zdrowia drobnoustroje. Wśród nich szczególne zagrożenie stanowi wirus kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) – poważna choroba o niezwykle zróżnicowanym przebiegu. Choć początkowo infekcja rozwija się w ukryciu, wczesne rozpoznanie pierwszych symptomów ma kluczowe znaczenie. Zrozumienie sygnałów ostrzegawczych wysyłanych przez organizm to pierwszy i najważniejszy krok do szybkiej diagnozy oraz skutecznego powrotu do pełnej sprawności.
Kleszczowe zapalenie mózgu to groźna choroba układu nerwowego wywoływana przez wirusy z rodziny flawiwirusów, na którą jesteśmy narażeni od kwietnia aż do listopada. Choć wirus krąży głównie wśród gryzoni i ptaków, człowiek zaraża się nim zazwyczaj wskutek ukąszenia przez kleszcza, a rzadziej przez picie wiejskiego, nieprzegotowanego mleka od chorych krów czy owiec.
Choroba, której możesz nawet nie zauważyć. Jak atakuje wirus KZM?
Większość przypadków kleszczowego zapalenia mózgu to skutek spotkania z chorym kleszczem, który jest nosicielem wirusa przez całe życie. Momentu ukłucia zazwyczaj nie czujemy, ponieważ ślina pajęczaka działa jak naturalne znieczulenie. Do zakażenia może dojść również drogą pokarmową (przez picie surowego mleka chorych zwierząt) lub oddechową (przez wdychanie kurzu zawierającego odchody pajęczaków). Co ważne, u większości osób choroba mija zupełnie bezobjawowo – o jej przechorowaniu dowiadujemy się dopiero na podstawie analizy krwi – podaje Medeonet.
Objawy kleszczowego zapalenia mózgu
Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) rozwija się w organizmie od 2 do 28 dni. Schorzenie to ma charakter dwufazowy.
✓ Faza wstępna (1–8 dni) daje objawy grypopodobne, takie jak bóle głowy, stawów i kręgosłupa, gorączka, katar, rozbicie, brak apetytu i nudności. W tym okresie wirus dociera do układu nerwowego.
✓ Faza właściwa następuje po 1–20 dniach od ustąpienia pierwszych objawów. Towarzyszy jej wysoka gorączka (do 41°C). Może przybrać formę:
• Oponową: objawia się bólami głowy i mięśni, sztywnością karku, wymiotami i niedowładami.
• Mózgową: dominują tu zaburzenia mowy, świadomości, wzroku i psychiki (np. silne pobudzenie, myśli samobójcze), a także drgawki i bezsenność.
KZM może wywołać ciężkie, nieodwracalne zmiany w mózgu i rdzeniu kręgowym, prowadząc nawet do śmierci.
Na czym polega terapia przy KZM?
Leczenie kleszczowego zapalenia mózgu polega tylko na łagodzeniu objawów, bo medycyna nie zna jeszcze leku, który zwalczyłby samego wirusa. Pacjenci z groźną infekcją układu nerwowego muszą natychmiast trafić do szpitala, a w ciężkich przypadkach nawet na oddział intensywnej terapii. Pomoc medyczna opiera się na podawaniu preparatów uśmierzających ból i obniżających gorączkę oraz leków redukujących obrzęk mózgu. Równie ważne jest wzmacnianie organizmu poprzez dożylne nawadnianie oraz sztuczną wentylację płuc w najcięższych przypadkach. Jeśli choroba zostawi trwałe ślady, konieczna jest trwająca miesiącami rehabilitacja – podaje serwis DOZ.pl.
Warto pamiętać, że kontakt z kleszczem nie musi kończyć się zakażeniem. Tylko część z tych pajęczaków jest nosicielami groźnych patogenów.