Europejskie banki centralne oraz instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwowe rekomendują utrzymywanie w gospodarstwach domowych niewielkich rezerw gotówkowych. Wskazania te nie oznaczają apelu o likwidację lokat bankowych ani wypłacanie wszystkich oszczędności, lecz mają na celu zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych w razie nagłego paraliżu cyfrowych instrumentów płatniczych.
W przypadku długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej, rozległych awarii telekomunikacyjnych lub skoordynowanych cyberataków systemy autoryzacji transakcji kartowych, bankomaty oraz usługi typu BLIK mogą ulec czasowemu zablokowaniu. Pieniądze zgromadzone na rachunkach pozostają bezpieczne, jednak fizyczny brak możliwości dokonania płatności bezgotówkowych odcina dostęp do zakupu wody, żywności, leków, paliwa czy opłacenia transportu.
Władze finansowe poszczególnych państw europejskich sformułowały konkretne wytyczne dotyczące wartości zalecanych środków na pierwsze 72 godziny sytuacji nadzwyczajnej. Holenderski bank centralny De Nederlandsche Bank wskazał kwotę 70 euro na każdego dorosłego oraz 30 euro na dziecko, co dla czteroosobowej rodziny daje orientacyjną rezerwę w wysokości 200 euro, uzupełnioną o zestaw drobnych monet ułatwiających rozliczenia bez wydawania reszty.
Z kolei austriacki Oesterreichische Nationalbank zarekomendował utrzymywanie około 100 euro na każdego członka rodziny, kładąc szczególny nacisk na niskie nominały banknotów. Bank centralny Finlandii podkreślił natomiast potrzebę posiadania niezależnych metod płatności, w tym fizycznych kart obok aplikacji mobilnych, a także kont w różnych instytucjach bankowych.
Polskie wytyczne kryzysowe i zasady bezpiecznego przechowywania rezerw
Konieczność posiadania rezerwy papierowego pieniądza uwzględniono również w rządowym „Poradniku bezpieczeństwa”. Krajowe zalecenia wskazują na potrzebę zgromadzenia w domach gotówki o zróżnicowanych nominałach, wystarczającej na zaspokojenie trzydniowych, elementarnych wydatków gospodarstwa domowego. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego uspokaja, że polski sektor bankowy pozostaje stabilny i nie ma bezpośrednich zagrożeń dla zdeponowanych oszczędności, przestrzega jednak przed uleganiem panice. UKNF przypomina jednocześnie, że banki komercyjne nie przechowują w swoich placówkach nieograniczonych wolumenów gotówki, przez co nagła wypłata wyższych sum bez uprzedniej awizacji bywa niemożliwa od ręki.
Rekomendacje ekspertów kładą nacisk na gromadzenie banknotów o nominałach 10, 20 i 50 zł, gdyż posługiwanie się banknotami o wysokiej wartości może okazać się bezskuteczne z powodu braku reszty u sprzedawców działających w trybie awaryjnym. Rezerwa kryzysowa powinna być traktowana oddzielnie od bieżącego budżetu domowego, a jej odkładanie ma przebiegać stopniowo i bez zakłócania codziennych finansów. Trzymanie w mieszkaniu całego dorobku życia wiąże się z ryzykiem kradzieży, pożaru lub zalania, dlatego kapitał długoterminowy jest znacznie bezpieczniejszy na rachunkach instytucji finansowych, podczas gdy domowa rezerwa gotówkowa ma pełnić wyłącznie rolę bufora na czas przywracania sprawności infrastruktury krytycznej.