Pani Helena zgromadziła w funduszach inwestycyjnych około 300 tys. dolarów, co w przeliczeniu stanowi kwotę ponad 1 mln zł. Jak opisuje Fakt, po przejęciu detalicznej części Citi Handlowego przez VeloBank pojawił się problem z realizacją dyspozycji finansowych.
Pan Michał, będący opiekunem oraz pełnomocnikiem 90-letniej klientki, usłyszał w oddziale nowej instytucji, że nie może zlecić sprzedaży jednostek funduszy walutowych. Choć fundusze denominowane w złotówkach można zbywać za pośrednictwem bankowości internetowej, operacja na instrumentach dolarowych wymaga osobistego stawiennictwa w placówce. Na miejscu bank uznał przedłożoną dokumentację za niewystarczającą do przeprowadzenia transakcji, co skutkowało złożeniem formalnej reklamacji przez pełnomocnika.
Źródłem sporu jest treść posiadanego aktu notarialnego sporządzonego kilka lat wcześniej przez seniorkę i jej męża, a także odrębnego umocowania złożonego w banku przed dwoma laty. Notarialny dokument upoważnia pełnomocnika do „wszelkich czynności w zakresie prowadzenia spraw i zwykłego zarządu majątkiem”, nie precyzuje jednak wprost prawa do obrotu funduszami inwestycyjnymi w dolarach amerykańskich.
VeloBank argumentuje, że pełnomocnik ma prawo działać wyłącznie w ścisłych granicach wyznaczonych przez klienta, a realizacja dyspozycji przekraczających zwykły zarząd wymaga wyraźnego i szczegółowego umocowania. Przedstawiciele banku wskazują ponadto, że w sytuacji, gdy stan zdrowia lub wiek uniemożliwiają klientowi wizytę w oddziale, dopuszczalne jest skorzystanie z wizyty pracownika banku w miejscu zamieszkania seniora, choć pełnomocnik zaznacza, iż takiej alternatywy mu nie zaproponowano.
Zasady zwykłego zarządu w Kodeksie cywilnym a wewnętrzne procedury bankowe
Do kwestii konstrukcji prawnych umocowań odniosła się wiceprezeska Krajowej Rady Notarialnej Magdalena Arendt. Notariusz przypomina o dyspozycji art. 98 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że pełnomocnictwo ogólne uprawnia wyłącznie do czynności zwykłego zarządu majątkiem. Przepisy nie definiują bezpośrednio katalogu tych czynności, dlatego każdorazowo ocenie podlegają charakter operacji, jej wartość oraz interes mocodawcy, natomiast do dyspozycji wykraczających poza ten zakres niezbędne pozostaje pełnomocnictwo rodzajowe lub szczególne.
Ekspertka zwraca uwagę, że każda instytucja finansowa stosuje własne procedury weryfikacji uprawnień przedstawicieli prawnych. W przypadku opieki nad majątkiem osób starszych kluczowe jest wcześniejsze zapoznanie się ze standardami obowiązującymi w konkretnym banku, aby treść aktu notarialnego wprost wymieniała wszystkie czynności i produkty finansowe, jakimi pełnomocnik ma dysponować w imieniu mocodawcy.