Zdecydowane ruchy w sektorze energetycznym i głęboka reforma mechanizmów rynkowych zostały przedstawione jako jedyna droga do zatrzymania wzrostu kosztów życia polskich rodzin.
Podczas wielkiego spotkania liderów formacji politycznej rozmawiano o wyzwaniach stojących przed przemysłem oraz finansami publicznymi. Przedstawione założenia mają doprowadzić do natychmiastowej ulgi w domowych budżetach oraz wyraźnego spadku stawek widocznych na miesięcznych rachunkach.
Sytuacja w krajowym sektorze paliwowo-energetycznym stała się jednym z wiodących wątków omawianych na zorganizowanym w sobotę wydarzeniu polityczno-gospodarczym. Kluczowe postaci ugrupowania szukały rozwiązań, które mogłyby zabezpieczyć ciągłość dostaw i trwale ograniczyć obciążenia nakładane na odbiorców końcowych.
Podczas sobotniego „Kongresu Gospodarka” zorganizowanego przez Prawo i Sprawiedliwość, obok prezesa Jarosława Kaczyńskiego, kandydata na premiera Przemysława Czarnka oraz prof. Mariusza Andrzejewskiego, głos zabrał były prezes Orlenu, Daniel Obajtek. Jego wystąpienie rozpoczęło się od humorystycznej wymiany zdań z rzecznikiem PiS Rafałem Bochenkiem, który zapowiadając go, nazwał go „człowiekiem do zadań specjalnych” i stwierdził, że uczynił z Orlenu jedną z największych firm w Europie Środkowo-Wschodniej. Obajtek natychmiast skorygował tę wypowiedź, rzucając w stronę publiczności, że stworzył „pierwszą firmę w Europie Środkowej”, co wywołało aplauz na sali.
Konkretny plan Obajtka
W części merytorycznej wystąpienia były szef paliwowego giganta skupił się na strategicznym znaczeniu kosztów wytwarzania prądu dla całego przemysłu i gospodarki. Podkreślał, że bez wypracowania stabilnych oraz niedrogich źródeł zasilania niemożliwe będzie budowanie konkurencyjności kraju, wypowiadając słowa: „Nie będziemy mieć żadnej silnej gospodarki, jeżeli nie będziemy mieć taniej energii”.
Głównym punktem planu zaprezentowanego przez europosła jest przeprowadzenie reformy unijnego systemu handlu emisjami CO2, z docelowym opuszczeniem tego mechanizmu, co ujął następująco: „Zgadzam się na odejście od ETS-u. Ale jest jeden wyjątek. Nigdy nie zrobimy tego z dnia na dzień”.
Wśród działań przejściowych wymieniono przekształcenie ETS w bezpośrednie inwestycje, ustanowienie sztywnego korytarza cenowego dla uprawnień oraz bezwzględne wykluczenie instytucji finansowych i spekulantów z rynku obrotu emisjami.
Propozycja obejmuje ponadto przeniesienie opłaty mocowej na odnawialne źródła energii oraz całkowitą zmianę mechanizmu wyceny prądu na hurtowym rynku. Daniel Obajtek opowiedział się za wdrożeniem modelu split market, czyli rozdzieleniem sposobu kształtowania cen tak, aby stawki za energię nie były bezpośrednio powiązane z aktualnymi notowaniami gazu i węgla. Jak zapewnił na zakończenie, wprowadzenie tych zmian pozwoli na wygenerowanie natychmiastowych oszczędności:
„To trzeba bardzo szybko rozdzielić. I to są, proszę państwa, obniżki energii z rzędu 35 proc., które musimy błyskawicznie zastosować”.