Renta z tytułu niezdolności do pracy może przysługiwać nie tylko osobom cierpiącym na nowotwory czy poważne choroby serca, ale również zmagającym się z zaburzeniami psychicznymi, schorzeniami neurologicznymi lub chorobami skóry. Od 1 marca tego roku najniższe świadczenie dla osób całkowicie niezdolnych do pracy wynosi 1978,49 złotych brutto miesięcznie, a dla częściowo niezdolnych do pracy – 1483,87 złotych brutto. Samo rozpoznanie choroby nie wystarcza jednak do otrzymania pieniędzy. Konieczne jest spełnienie warunków określonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – w tym m.in. stażu ubezpieczeniowego.
O przyznaniu renty decyduje przede wszystkim ocena wpływu choroby na zdolność do wykonywania pracy zarobkowej. Podstawą ubiegania się o świadczenie mogą być między innymi choroby układu krążenia, schorzenia neurologiczne, przewlekłe choroby płuc, zaburzenia psychiczne, w tym depresja i schizofrenia, nowotwory oraz poważne problemy ze wzrokiem. Uwzględniane są również schorzenia układu ruchu, choroby skóry i niektóre choroby zakaźne.
Jak wygląda proces weryfikacji zasadności przyznania wsparcia? Lekarz orzecznik ZUS ocenia stan zdrowia, możliwości dalszej pracy oraz rokowania dotyczące poprawy. Niezdolność do pracy orzeka się zazwyczaj na okres nieprzekraczający pięciu lat, choć w określonych przypadkach orzeczenie może obejmować dłuższy czas.
Renta z tytułu niezdolności do pracy. Trzeba wykazać odpowiedni staż ubezpieczeniowy
Oprócz dokumentacji medycznej znaczenie ma także staż ubezpieczeniowy, którego wymagana długość zależy od wieku, w którym powstała niezdolność do pracy. Osoby, u których wystąpiła ona przed ukończeniem 20 lat, muszą co do zasady wykazać rok okresów składkowych i nieskładkowych. Dla osób między 20. a 22. rokiem życia wymagane są dwa lata, między 22. a 25. rokiem życia trzy lata, a między 25. a 30. rokiem życia cztery lata. Po ukończeniu 30 lat wymagany staż wynosi pięć lat i powinien przypadać na ostatnie dziesięciolecie przed złożeniem wniosku lub powstaniem niezdolności do pracy. Od tego warunku istnieje wyjątek dla osób całkowicie niezdolnych do pracy, które udokumentują co najmniej 25 lat okresów składkowych w przypadku kobiet lub 30 lat w przypadku mężczyzn.
ZUS rozróżnia ponadto całkowitą i częściową niezdolność do pracy. Pierwsza oznacza utratę zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej, druga natomiast znaczne ograniczenie możliwości pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami.