Po śmierci osoby ubezpieczonej środki zgromadzone na jej subkoncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych podlegają podziałowi oraz wypłacie uprawnionym podmiotom. Nie każdy jednak o tym wie.
Zgromadzone tam kwoty nie wchodzą w skład podstawowego konta emerytalnego i podlegają odrębnym regulacjom prawnym, mogąc sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych w zależności od stażu ubezpieczeniowego i odprowadzanych składek.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonuje automatycznego transferu tych środków bez złożenia odpowiedniego wniosku przez rodzinę lub uprawnionych, dlatego konieczne jest samodzielne zainicjowanie procedury weryfikacyjnej.
W sytuacji, gdy zmarły pozostawał w związku małżeńskim ze wspólnością majątkową, część środków zgromadzonych w trakcie jej trwania przekazuje się bezpośrednio na subkonto współmałżonka, natomiast pozostała kwota trafia do osób uprzednio wskazanych przez ubezpieczonego lub do jego spadkobierców ustawowych i testamentowych.
Procedury podziału, rola OFE oraz instytucja wypłaty gwarantowanej
Ścieżka formalna zależy bezpośrednio od faktu przynależności zmarłego do Otwartego Funduszu Emerytalnego. W przypadku członków OFE procedurę podziału majątku rozpoczyna się bezpośrednio w funduszu, skąd informacje trafiają do ZUS w celu rozdysponowania pozostałych środków z subkonta; w pozostałych sytuacjach wniosek składa się wyłącznie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
Osiągnięcie przez zmarłego wieku emerytalnego nie przekreśla automatycznie praw finansowych rodziny, ponieważ w określonych przypadkach – zwłaszcza gdy zgon nastąpił w niedługim czasie po przejściu na emeryturę – zastosowanie znajduje instytucja wypłaty gwarantowanej chroniąca niewykorzystaną część kapitału. Środki z subkonta stanowią odrębne roszczenie finansowe i nie należy ich utożsamiać z zasiłkiem pogrzebowym.