Właściciele nieruchomości niepodłączonych do sieci kanalizacyjnej podlegają kontrolom prowadzonym przez urzędy gmin w zakresie prawidłowego pozbywania się nieczystości ciekłych. W każdej chwili urzędnicy mogą złożyć wizytę.
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach urzędnicy weryfikują nie tylko stan techniczny instalacji, ale przede wszystkim dokumentację potwierdzającą legalne wywożenie ścieków. Podczas czynności kontrolnych sprawdzane są umowy zawarte z przedsiębiorcami posiadającymi zezwolenie na prowadzenie takiej działalności oraz rachunki i faktury za wykonane usługi.
Kontrolom podlegają zarówno tradycyjne szamba, jak i przydomowe oczyszczalnie ścieków, w przypadku których właściciele muszą przedstawić dowody regularnego usuwania gromadzących się osadów.
Weryfikacja częstotliwości wywozu i zestawienie ze zużyciem wody
Czynności sprawdzające obejmują porównanie terminów odbioru nieczystości z wymogami określonymi w regulaminach utrzymania czystości i porządku uchwalanych przez poszczególne samorządy.
Przykładowo regulamin w Konstantynowie Łódzkim nakłada obowiązek opróżniania zbiornika bezodpływowego nie rzadziej niż raz na trzy miesiące, przy czym precyzyjne interwały zależą od lokalnych przepisów danej gminy.
Urzędnicy mają również prawo zażądać danych dotyczących zużycia wody w gospodarstwie domowym, aby zestawić pobór z ilością rzeczywiście odebranych ścieków, a brak dowodów zapłaty lub nieuzasadnione dysproporcje mogą skutkować nałożeniem kar przewidzianych w prawie za nielegalne pozbywanie się odpadów ciekłych.