Ogrody monitorowane przez drony i satelity. Potencjalna kara to… milion złotych!

Wiosną 2026 roku właściciele prywatnych posesji oraz użytkownicy Rodzinnych Ogrodów Działkowych (ROD) znaleźli się pod ścisłym nadzorem organów administracji państwowej i samorządowej.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii, takich jak drony oraz wysokorozdzielcze zdjęcia satelitarne, pozwala urzędnikom na masową weryfikację stanu zagospodarowania gruntów bez konieczności wizji lokalnej. Przedmiotem kontroli są przede wszystkim zakazane gatunki roślin inwazyjnych, samowole budowlane oraz gospodarka nieczystościami płynnymi. Sankcje finansowe za uchybienia mogą sięgać od 500 zł do nawet miliona złotych w skrajnych przypadkach.

Inspekcje monitorują również wszelkie obiekty wzniesione na działkach. Powszechnym błędem jest budowa altan bez dopełnienia obowiązków zgłoszeniowych. Zgodnie z prawem budowlanym:

• Altany do 35 m²: nie wymagają pozwolenia, ale muszą zostać zgłoszone do starostwa powiatowego przed rozpoczęciem prac. Urząd ma 21 dni na wniesienie sprzeciwu.
• Altany powyżej 35 m²: wymagają pełnego pozwolenia na budowę oraz projektu architektonicznego.
• Wymogi odległościowe: ściana bez okien musi znajdować się min. 3 metry od granicy działki, a z oknami – 4 metry.
• Naruszenie tych zasad skutkuje wszczęciem procedury legalizacyjnej (koszt od 2500 do 5000 zł) lub nakazem rozbiórki.

Zmiana przepisów

Przyczyną wzmożonych działań kontrolnych był raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK) z maja 2025 roku, który wykazał rażące zaniedbania w ochronie rodzimych ekosystemów przed Inwazyjnymi Gatunkami Obcymi (IGO). Dodatkowym impulsem stało się rozszerzenie unijnego wykazu zakazanych roślin w sierpniu 2025 roku.

Obecnie na liście znajduje się ponad 100 gatunków, których przetrzymywanie, hodowla czy sprzedaż są surowo zabronione. Wśród roślin najczęściej kwestionowanych podczas kontroli znajdują się m.in. bożodrzew gruczołkowaty, rdestowce, nawłoć kanadyjska oraz barszcz Sosnowskiego. Odpowiedzialność za śledzenie aktualizacji listy spoczywa wyłącznie na właścicielu gruntu, a nieświadomość zmian w prawie nie zwalnia z kary.