Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI), która wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku po wcześniejszym uchwaleniu przez Sejm 3 lipca 2026 roku i publikacji w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1098.
Nowe regulacje wprowadzają dobrowolny instrument gromadzenia kapitału w bankach, domach maklerskich oraz instytucjach finansowych, oferując odmienny mechanizm rozliczeń fiskalnych. Program zakłada całkowite zwolnienie z 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki) dla wypracowanych dochodów, w tym zysków giełdowych, odsetek oraz dywidend, pod warunkiem zmieszczenia się w ustawowych limitach wartości zgromadzonych aktywów. Przepisy nie nakładają daniny na środki ulokowane na zwykłych rachunkach bankowych, a podatek obejmie wyłącznie posiadaczy nowo tworzonych kont OKI po przekroczeniu wskazanych progów.
Konstrukcja zwolnienia opiera się na dwóch limitach przypisanych do podatnika, a nie do liczby posiadanych rachunków. Maksymalna łączna wartość kwalifikowanych aktywów objęta zwolnieniem wynosi 100 tys. zł, z zastrzeżeniem, że na część oszczędnościową – obejmującą lokaty bankowe oraz detaliczne obligacje skarbowe – przypadać może maksymalnie 25 tys. zł. Pozostałe 75 tys. zł limitu musi zostać ulokowane w instrumentach czysto inwestycyjnych. Skorzystanie z kilku rachunków OKI u różnych pośredników nie podwyższa kwoty wolnej, a przekroczenie wyznaczonych wartości skutkuje objęciem nadwyżki nową daniną od wartości aktywów.
Podatek od wartości aktywów i perspektywy rynkowe programu OKI
Mechanizm podatku od wartości aktywów w systemie OKI różni się zasadniczo od klasycznego podatku Belki, ponieważ podstawę opodatkowania stanowi wartość posiadanego portfela, a nie zrealizowany dochód. Oznacza to, że po przekroczeniu progu zwolnienia obowiązek fiskalny powstanie również w przypadku poniesienia straty na inwestycjach.
W 2027 roku stawka podatku wyniesie 0,85 proc., a w kolejnych latach będzie wyliczana jako równowartość 19 proc. stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego z 31 października roku poprzedzającego. Przykładowo, przy posiadaniu aktywów inwestycyjnych o wartości 200 tys. zł i wykorzystaniu 100 tys. zł zwolnienia, należność od nadwyżki 100 tys. zł wyniesie 850 zł.
Według szacunków Ministerstwa Finansów wdrożenie Osobistych Kont Inwestycyjnych ma stymulować długoterminowe oszczędzanie i przekierować na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie do 2040 roku około 74 mld zł dodatkowego kapitału. Inwestorzy dysponujący wyższymi sumami będą musieli każdorazowo skalkulować opłacalność wejścia w system OKI w zestawieniu z tradycyjnym opodatkowaniem zysków kapitałowych.