Prezydent podpisał ustawę o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK), która ustanawia centralną państwową bazę zwierząt domowych oraz wprowadza obowiązek ich elektronicznego znakowania.
Zasadnicza część nowych przepisów zacznie obowiązywać 11 czerwca 2028 roku. Według szacunków Ministerstwa Rolnictwa system obejmie docelowo około 8 mln psów oraz 6 mln kotów. Zgodnie z art. 17 ustawy uprawnienia do kontrolowania spełnienia wymogów formalnych otrzymały organy Inspekcji Weterynaryjnej, Policja oraz straże gminne i miejskie.
Podczas prowadzonych czynności funkcjonariusze będą mogli wylegitymować opiekuna, odczytać numer podskórnego transpondera za pomocą czytnika oraz zweryfikować dane bezpośrednio w państwowym systemie informatycznym. Równolegle wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast uzyskali prawo wzywania mieszkańców do złożenia oficjalnej deklaracji o liczbie utrzymywanych zwierząt pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.
Ustawa przewiduje zróżnicowane terminy rejestracji w zależności od wieku zwierzęcia. Dla psów i kotów żyjących w gospodarstwach domowych przed 11 czerwca 2028 roku wyznaczono trzyletni okres przejściowy upływający 11 czerwca 2031 roku, pod warunkiem że zwierzę nie zmieni wcześniej właściciela. W przypadku młodych kotów obowiązek wykonania zabiegu i wpisu do bazy powstaje najpóźniej do ukończenia przez nie 3. miesiąca życia, natomiast u psów termin ten powiązano z pierwszym obowiązkowym szczepieniem przeciwko wściekliźnie. Jeśli zwierzę ma zostać wcześniej sprzedane lub przekazane w formie darowizny, oznakowanie i zgłoszenie do KROPiK musi nastąpić przed zbyciem. Czas na rejestrację psów i kotów przywożonych do Polski z zagranicy wynosi 14 dni od momentu przekroczenia granicy lub zakończenia wymaganej kwarantanny.
Sankcje finansowe, integracja z aplikacją mObywatel i zasady ponoszenia kosztów
Niedopełnienie ustawowych obowiązków stanowi wykroczenie podlegające karze grzywny na zasadach ogólnych Kodeksu wykroczeń, w granicach od 20 do 5000 zł. Odpowiedzialność grozi nie tylko za brak oznakowania lub rejestracji, lecz także za zbycie nieoznakowanego zwierzęcia, utrudnianie kontroli, brak aktualizacji danych w terminie 14 dni (np. w przypadku zbycia, zmiany adresu lub śmierci czworonoga) oraz zignorowanie samorządowego wezwania do złożenia deklaracji o stanie posiadania. W odniesieniu do podmiotów prowadzących schroniska i osób prawnych powiatowi lekarze weterynarii będą nakładać administracyjne kary pieniężne. Znakowanie i wpis do bazy będą powiązane z aplikacją mObywatel, gdzie właściciel zyska podgląd danych, możliwość zgłaszania zmian oraz powiadomienia o zbliżających się terminach szczepień.
Właściciele zwierząt, które zostały prawidłowo zaczipowane przed wejściem przepisów w życie, nie będą musieli powtarzać zabiegu wszczepienia transpondera, jeżeli dotychczasowe urządzenie spełnia normy techniczne. Przez pierwsze 3 lata działania regulacji Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zapewni bezpłatne wprowadzenie danych takich zwierząt do KROPiK.
W przypadku nowych zabiegów koszty pokrywa właściciel, jednak ustawa wprowadziła limit cenowy: maksymalna stawka za sam zabieg z transponderem oraz osobno za czynność rejestracji nie może przekroczyć 0,56 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za poprzedni rok. Samorządy zachowały możliwość finansowania tych czynności w ramach lokalnych programów opieki nad zwierzętami, a samo uruchomienie ogólnokrajowej ewidencji nie oznacza automatycznego wprowadzenia podatku od psów w gminach, które dotąd nie podjęły uchwały o poborze takiej opłaty lokalnej.