We wtorek 1 września 2026 roku podczas państwowych obchodów 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej na Westerplatte prezydent Karol Nawrocki wezwał władze Republiki Federalnej Niemiec do wypłaty zadośćuczynienia na rzecz Polski.
Głowa państwa powiązała kwestię reparacji wojennych z finansowaniem modernizacji Sił Zbrojnych RP oraz krajowego przemysłu obronnego, podkreślając potrzebę unikania zewnętrznego zadłużenia:
„Prawdziwa, twarda, sojusznicza deklaracja wobec Polski wymaga tego, aby nasi sojusznicy z Berlina i nasi sąsiedzi wypłacili nam zadośćuczynienie, które Polska przekaże na polskie siły zbrojne, na polski przemysł zbrojeniowy. Żebyśmy nie musieli brać zachodnich kredytów, abyśmy dostali to, co nam się należy. Apeluję stąd, z Westerplatte, do kanclerza Niemiec, do narodu niemieckiego: załatwmy sprawę reparacji i zadośćuczynienia z myślą o sprawiedliwości historycznej, ale i z myślą o przyszłości”.
Wystąpienie nawiązywało do wcześniejszej marcowej rozmowy prezydenta z kanclerzem Friedrichem Merzem oraz do ogłoszonego wraz z Narodowym Bankiem Polskim projektu „Polski SAFE 0 procent”, zakładającego pozyskanie 185 mld zł na zakupy uzbrojenia bez obciążeń odsetkowych.
Wystąpienie premiera Donalda Tuska i kwestia wsparcia dla Ukrainy
Do sytuacji międzynarodowej oraz trwającej wojny w Ukrainie odniósł się podczas uroczystości premier Donald Tusk, wskazując na nadchodzące wyzwania dla bezpieczeństwa militarnego regionu:
„Tu, na Westerplatte musimy to głośno powiedzieć: najbliższe miesiące, ta jesień i zima, które są przed nami, mogą być kluczowe dla niepodległości Ukrainy, ale także bezpieczeństwa Polski, całego wolnego świata”.
Szef rządu zaapelował do państw sojuszniczych o jednoznaczną i trwałą pomoc dla Kijowa, przestrzegając przed polityką ustępstw:
„Mając w pamięci 80 milionów ofiar II wojny światowej, 6 milionów ofiar obywateli Polski, mając w pamięci wymordowanie prawie wszystkich Żydów w Europie przez ogarniętych obłędem nazistów (…), dzisiaj głośno z Westerplatte krzyczymy do całego wolnego świata: bądźcie solidarni, musimy dzisiaj pomóc przetrwać Ukrainie. Nie możemy powtórzyć tamtych błędów, nie może się powtórzyć Monachium, ta upiorna, bezradna, bezsilna polityka ustępowania złu”.