Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) modyfikuje metodykę weryfikacji rozliczeń podatkowych w Polsce. Dotychczasowe tradycyjne, bezpośrednie kontrole ustępują miejsca zautomatyzowanej analizie danych cyfrowych.
W 2025 roku instytucje skarbowe przeprowadziły w całym kraju blisko 2,64 miliona czynności sprawdzających, co stanowi wzrost o 9,4 procent w stosunku do roku ubiegłego. Jednocześnie odnotowano spadek liczby klasycznych kontroli podatkowych o 11,3 procent (do poziomu 8722 procedur). Nowa strategia opiera się na masowym przesiewaniu deklaracji i porównywaniu ich z informacjami pozyskiwanymi od instytucji bankowych, urzędów oraz platform sprzedażowych.
Pozwoliło to na ustalenie rekordowych uszczupleń podatkowych na kwotę 19,05 miliarda złotych, odnotowując skok o 29,1 procent w ujęciu rocznym. Działania te w latach 2021–2025 w 89 procentach koncentrowały się na podatkach VAT oraz PIT. Głównym celem operacyjnym stały się obecnie trzy grupy osób fizycznych: sprzedawcy internetowi, wynajmujący nieruchomości oraz beneficjenci darowizn rodzinnych.
Nadzór nad najmem prywatnym oraz rygory formalne darowizn
Drugim kluczowym obszarem masowych weryfikacji jest najem prywatny, rozliczany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (stawka 8,5 procent do kwoty 100 000 złotych rocznie oraz 12,5 procent od nadwyżki) w deklaracjach PIT-28. Fiskus dysponuje pełnym śladem transakcyjnym obejmującym regularne wpływy bankowe, ogłoszenia internetowe, umowy oraz raporty DAC7 z portali rezerwacyjnych. Porównanie tych danych z bazą złożonych oświadczeń podatkowych pozwala na natychmiastowe wykrycie nieujawnionych źródeł przychodu.
Trzecim punktem zapalnym w relacjach z fiskusem są spadki i darowizny wewnątrz najbliższej rodziny. Zgodnie z artykułem 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, całkowite zwolnienie z daniny przysługuje tzw. zerowej grupie podatkowej (m.in. małżonkom, dzieciom, rodzicom, rodzeństwu) wyłącznie pod warunkiem złożenia formularza SD-Z2 w urzędzie skarbowym w terminie do 6 miesięcy. Nowelizacja przepisów z 21 listopada 2025 roku, podpisana przez Prezydenta RP 18 grudnia 2025 roku, wprowadziła od 2026 roku możliwość wnioskowania o przywrócenie tego terminu w sytuacjach, gdy uchybienie nastąpiło bez winy podatnika.
Niedopełnienie formalności skutkuje naliczeniem podatku na zasadach ogólnych (stawki 3, 5 lub 7 procent powyżej kwoty wolnej wynoszącej 36 120 złotych). Warunkiem koniecznym do utrzymania zwolnienia przy darowiznach finansowych jest przejście środków przez konto bankowe, rachunek SKOK lub przekaz pocztowy. Przekazanie gotówki bezpośrednio do rąk własnych unieważnia prawo do ulgi, niezależnie od faktu złożenia deklaracji. W dokumencie źródłowym nie wystąpiły bezpośrednie cytaty przedstawicieli administracji skarbowej.