Wielu Polaków czeka wiosną 2026 roku na przelew z tytułu 13. emerytury. Jednak część osób może otrzymać z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zupełnie inny dokument – wezwanie do zwrotu całej wypłaconej kwoty. To nie pomyłka – mechanizm działa automatycznie zgodnie z prawem.
Kiedy ZUS może wysłać list?
Kluczowa data to 31 marca 2026 r.. Zgodnie z ustawą o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, aby otrzymać trzynastą emeryturę, trzeba mieć prawo do wypłaty podstawowego świadczenia właśnie w tym dniu. Jeśli w tym terminie prawo było zawieszone – np. z powodu dorabiania – świadczenie uznawane jest za nienależne i ZUS może zażądać jego zwrotu.
Kogo dotyczy ryzyko?
Głównie wcześniejszych emerytów i rencistów, którzy jednocześnie pracowali lub prowadzili działalność gospodarczą i przekroczyli limity dorabiania określone w przepisach. Przekroczenie górnego limitu przychodu w 2025 roku (130% przeciętnego wynagrodzenia) powoduje zawieszenie emerytury. W praktyce ZUS rozlicza przychody z całego roku poprzedniego i dopiero wtedy stwierdza, czy emerytura powinna była zostać wypłacona czy zawieszona.
W 2025 roku górny limit wynosił np. ponad 11 400 zł brutto miesięcznie, a od 1 marca 2026 r. będzie on wynosił 11 957,10 zł brutto. Przy wyższych przychodach ZUS zawiesi wypłatę podstawowego świadczenia, co automatycznie przekreśla prawo do 13. emerytury. Natomiast osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) nie mają tych limitów i trzynastki się nie obawiają.
Kto jeszcze może stracić prawo do trzynastki?
- Osoby, których prawo do emerytury lub renty powstało po 31 marca 2026 r.
- Sędziowie, prokuratorzy i sportowcy otrzymujący emeryturę w odrębnym systemie – jeśli przypadkowo dostali trzynastkę, ZUS wyśle wezwanie do zwrotu.
Ile wynosi 13. emerytura w 2026 r.?
W 2026 roku wysokość trzynastej emerytury to 1978,49 zł brutto. Po waloryzacji świadczeń wartość ta została ustalona na 5,3% powyżej kwoty z poprzedniego roku. W zależności od wysokości podstawowego świadczenia seniorzy otrzymają na rękę od około 1443 zł do około 1638 zł netto. Wypłaty trzynastek odbywają się automatycznie, bez konieczności składania wniosków.
Co się stanie, jeśli senior nie zwróci nienależnej kwoty?
Zignorowanie wezwania z ZUS-u nie „cofa” obowiązku. Zakład zaczyna od wezwania do zapłaty, ale jeśli dłużnik nie reaguje, może wszcząć procedury egzekucyjne. W praktyce ZUS może potrącać zaległą kwotę z bieżących świadczeń emerytalnych lub rentowych.
Osoby w trudnej sytuacji finansowej mają możliwość ubiegania się o ulgę w spłacie lub rozłożenie zwrotu na raty, ale wymaga to złożenia odpowiedniego wniosku w oddziale ZUS lub na platformie PUE ZUS.
Jak się ustrzec problemów?
- Jeśli jesteś na wcześniejszej emeryturze i dorabiasz – sprawdź, czy Twoje przychody z 2025 roku nie przekroczyły limitów (górny próg to 130% przeciętnego wynagrodzenia).
- Jeśli masz wątpliwości, czy masz prawo do trzynastki w 2026 r. – pamiętaj, że kluczem jest posiadanie aktywnego świadczenia 31 marca 2026 r.
- Jeśli otrzymałeś pismo z ZUS-u o konieczności zwrotu – nie ignoruj go. Masz prawo odwołać się od decyzji w ciągu miesiąca od doręczenia.
Obserwuj nas w Google News
