Prywatny samochód może zostać czasowo przejęty na potrzeby obrony państwa również w czasie pokoju, co wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny. Obowiązek ten nie oznacza natychmiastowego zabierania aut z parkingów przez wojsko, lecz wymaga przeprowadzenia dwuetapowej procedury administracyjnej.
Pierwszym krokiem jest wydanie decyzji administracyjnej o przeznaczeniu pojazdu do świadczenia rzeczowego przez właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Pismo doręcza się właścicielowi wraz z uzasadnieniem, a na wniesienie ewentualnego odwołania do wojewody przysługuje termin 14 dni od momentu odbioru. Samo doręczenie decyzji nie nakazuje natychmiastowego odprowadzenia pojazdu do jednostki, lecz określa jego status na wypadek wystąpienia potrzeb sił zbrojnych.
Zainteresowanie tematem wywołał projekt rozporządzenia dotyczący procedur rekwirowania transportu podczas stanu wojennego, który w wykazie prac legislacyjnych dostosowuje nazewnictwo organów wojskowych do przepisów z 2004 roku. Równolegle funkcjonuje jednak standardowy mechanizm świadczeń rzeczowych w okresie pokoju.
W sytuacji, gdy ostateczna decyzja wejdzie w fazę realizacji, właściciel otrzymuje wezwanie wskazujące dokładną datę oraz miejsce zdania samochodu. Co do zasady pismo doręcza się na 14 dni przed planowanym terminem, z wyjątkiem natychmiastowych wezwań związanych z weryfikacją gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych RP. Od wezwania wykonawczego opartego na ostatecznej decyzji nie przysługuje już ścieżka odwoławcza.
Ustawowe limity czasowe, stan techniczny pojazdu i rekompensata finansowa
Używanie prywatnego mienia ruchomego w czasie pokoju podlega ścisłym ograniczeniom kalendarzowym. Na potrzeby sprawdzania gotowości bojowej samochód może zostać zadysponowany na maksymalnie 48 godzin, z kolei w przypadku ćwiczeń wojskowych okres ten wynosi do 7 dni. Przepisy ograniczają częstotliwość nakładania tego obowiązku do najwyżej trzech razy w ciągu roku kalendarzowego, przy czym dłuższe, siedmiodniowe świadczenie może wystąpić tylko raz w danym roku. Wspomniane obostrzenia czasowe dotyczą wyłącznie warunków pokojowych i nie znajdują zastosowania w trakcie ogłoszonej mobilizacji czy w stanie wojennym.
Przekazywany pojazd musi pozostawać w pełnej sprawności technicznej. Zgodnie z wytycznymi i wzorami pouczeń właściciel jest zobowiązany dostarczyć auto z dowodem rejestracyjnym, kompletnym wyposażeniem oraz z pełnym zbiornikiem paliwa. Za okres dysponowania rzeczą właścicielowi przysługuje ryczałt finansowy, a podmiot użytkujący ponosi pełną odpowiedzialność odszkodowawczą w razie uszkodzenia lub utraty mienia. Każdy etap procedury, zarówno wydanie pojazdu komisji wojskowej, jak i jego późniejszy zwrot, podlega obowiązkowemu udokumentowaniu w protokole zdawczo-odbiorczym.