Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło zaktualizowany projekt nowelizacji przepisów oznaczony symbolem UD252, który nakłada na właścicieli oraz zarządców nieruchomości nowy obowiązek w zakresie gospodarki odpadami.
Od 1 stycznia 2027 roku pojemniki, worki oraz wiaty i miejsca gromadzenia odpadów będą musiały posiadać skuteczne zabezpieczenia uniemożliwiające dostęp dzikim zwierzętom. Regulacja zostanie wprowadzona bezpośrednio do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Projekt nie wymusza zakupu konkretnego typu pojemników ani ich powszechnej wymiany, kładąc nacisk na skuteczność zastosowanych rozwiązań, takich jak zatrzaski na klapach, zamykane na klucz lub kod wiaty czy szczelne ogrodzenia bez prześwitów przy gruncie. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wójt, burmistrz lub prezydent miasta wyda decyzję administracyjną nakazującą dostosowanie zabezpieczeń, a uchylanie się od jej wykonania zagrożone będzie na mocy art. 10 ust. 2 ustawy oraz Kodeksu wykroczeń grzywną w wysokości od 20 zł do 5000 zł.
Uzasadnienie resortu opiera się na ekspertyzach Polskiej Akademii Nauk oraz WWF Polska, które wskazują, że łatwy dostęp do resztek pokarmu wabi dziki oraz drobne drapieżniki w głąb terenów zurbanizowanych. W gęstej zabudowie miejskiej, w tym w warszawskich dzielnicach takich jak Wola, Mokotów czy Śródmieście, otwarte i przepełnione altany śmietnikowe przyciągają również lisy, gryzonie i ptactwo, stwarzając bezpośrednie zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne. Z tego względu kluczowe staje się unikanie składowania worków z bioodpadami poza pojemnikami oraz dbanie o pełną szczelność technologiczną wiat.
Nowe uprawnienia kontrolne gmin i zbiórki odpadów problemowych
Równolegle projekt UD252 modyfikuje inne obszary funkcjonowania systemu odpadowego w samorządach. Wprowadzona zostanie możliwość elastycznego podejścia do pojedynczych pomyłek mieszkańców przy segregacji śmieci, co wyeliminuje automatyzm w naliczaniu podwyższonych opłat karnych za sporadyczne błędy. Urzędnicy gminni uzyskają także narzędzie do typowania nieruchomości podejrzanych o zaniżanie deklaracji śmieciowych poprzez analizę danych dotyczących zużycia wody.
Nowelizacja nakłada ponadto na gminy obowiązek organizowania mobilnych zbiórek odpadów problemowych – obejmujących między innymi tekstylia, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz meble gabarytowe – z częstotliwością co najmniej raz na pół roku. Rozwiązanie to ma zapobiegać długotrwałemu zaleganiu wielkogabarytowych przedmiotów w osiedlowych altanach śmietnikowych i ułatwić mieszkańcom ich legalną utylizację.