Eksperci i wojskowi wzięli udział w debacie zorganizowanej przez portal Wirtualna Polska, dotyczącej przyszłości polskiego systemu obronnego oraz ewentualnego przywrócenia powszechnej służby wojskowej. Zwrócono uwagę na konieczność budowy samodzielności strategicznej kraju, odchodząc od założenia, że obrona Polski będzie spoczywać wyłącznie na siłach Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Podczas debaty w programie „Teraz WP” ekspert do spraw geopolityki Jacek Bartosiak zaakcentował, że Polska nie może opierać swojej doktryny wojskowej wyłącznie na gwarancjach ze strony Waszyngtonu.
Potrzebę wypracowania własnej koncepcji reagowania i kontroli eskalacji przedstawił szef ośrodka Strategy&Future Jacek Bartosiak na łamach Wirtualnej Polski:
„Musimy sobie jasno to powiedzieć, takiej wojny na pewno nie będzie, Rosjanie jej na pewno nie zaczną, jeżeli Amerykanie mieliby brać w niej udział po naszej stronie. W związku z tym nie powinniśmy się przygotować do takiej wojny. Nie możemy być armią pomocniczą z wielu innych powodów, własnej strategii i kontroli eskalacji”.
Podejście to wymaga realnego podniesienia potencjału mobilizacyjnego oraz wypracowania mechanizmów, które pozwolą państwu na skuteczne działanie niezależnie od sytuacji politycznej u sojuszników.
Gotowość społeczeństwa i nowa umowa społeczna
W ocenie uczestników dyskusji, kluczowym elementem odporności państwa pozostaje postawa obywateli. Były dowódca operacyjny rodzajów sił zbrojnych gen. Tomasz Piotrowski wskazał, że Polacy wykazują dużą gotowość do dojrzałego wypełniania obowiązków obronnych, o ile państwo jasno zdefiniuje cele i sens takich działań.
Poziom motywacji społecznej opisał w materiale Wirtualnej Polski gen. Tomasz Piotrowski:
„Rozmawiam z ludźmi w różnym wieku, bardzo często z wyższym wykształceniem i 80 proc. z nich mówi, że jest gotowe do tego, aby poświęcić swoją strefę komfortu, aby spełnić obowiązek obrony ojczyzny zgodnie z konstytucją (…) tylko muszą widzieć sens. To sygnał do naszych sojuszników, że my też bardzo poważnie traktujemy swoje wewnętrzne bezpieczeństwo”.
Z kolei publicysta Wirtualnej Polski Zbigniew Parafianowicz zauważył, że powszechna służba państwowa nie musi ograniczać się do koszar. Powinna obejmować również szkolenia z zakresu pierwszej pomocy, reagowania w sytuacjach kryzysowych oraz budowania odporności na dezinformację. Mądre wdrożenie takich rozwiązań może stać się fundamentem nowoczesnej umowy społecznej w Polsce.