„Jedno jabłko dziennie trzyma lekarza z daleka od nas” – to słynne przysłowie zna niemal każdy. Istotnie, te swojskie owoce zachwycają nie tylko smakiem, ale też bogactwem minerałów i błonnika. Mogłoby się wydawać, że są w pełni nieskazitelne, jednak natura bywa przewrotna. Ich największe zagrożenie wcale nie tkwi na powierzchni i nie wiąże się z pestycydami. To, co najbardziej ryzykowne, ukrywa się głęboko w środku – w niepozornych gniazdach nasiennych, których zawartości bezwzględnie powinniśmy się wystrzegać.
Jabłka to prawdziwa bomba witaminowa, która niemal nie ma wad. Pozory jednak mylą. Największa pułapka wcale nie tkwi w skórce, która bywa źródłem zanieczyszczeń mikrobiologicznych i chemikaliów, lecz w samym rdzeniu owocu. Mowa o pestkach bogatych w amigdalinę, która w organizmie może zamienić się w groźną toksynę.
Gorzka tajemnica pestek jabłek – jak działa amigdalina?
Amigdalina, nazywana też witaminą B17, to składnik pestek jabłek, który odpowiada za ich gorycz i chroni nasiona przed szkodnikami. Choć całe pestki są bezpieczne, po rozgryzieniu i strawieniu wydzielają niebezpieczny cyjanowodór. Niskie stężenie wywołuje symptomy takie jak mdłości czy ból głowy, natomiast dawka rzędu 0,5–3,5 mg na kg masy ciała stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, prowadząc do śpiączki i niewydolności narządów – właśnie dlatego związki cyjanku były niegdyś wykorzystywane jako trutka.
Toksyczność pestek jabłek – od czego zależy ryzyko zatrucia?
Pestki jabłek skrywają amigdalinę, z której w organizmie człowieka powstaje trujący cyjanek. Połknięcie paru sztuk w całości zazwyczaj jest nieszkodliwe, ale zjedzenie dużej ilości zmielonych nasion grozi zatruciem. To, jaka ilość okaże się szkodliwa, zależy od masy ciała i odmiany jabłka. Co ważne, dzieci reagują na tę toksynę znacznie silniej niż dorośli.
W jakich produktach znajdziesz amigdalinę (witaminę B17)?
Pestki: gruszek, moreli, wiśni, śliwek, brzoskwiń, nektarynek, pigwy, jabłek.
Owoce jagodowe: maliny, jagody, czarny bez, jeżyny, żurawina, truskawki, aronia.
Orzechy: makadamia, migdały, nerkowce.
Nasiona i zboża: sezam, brązowy ryż.
Strączki: ciecierzyca, fasola, bób.
Spożycie niewielkiej ilości pestek jabłkowych nie wywołuje negatywnych skutków, natomiast zjedzenie ich w nadmiarze, szczególnie zmielonych, niesie za sobą poważne zagrożenie. W ramach profilaktyki warto starannie oczyścić owoce przed konsumpcją.