Od 23 grudnia 2024 roku obowiązuje nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Nowe regulacje wprowadzają powszechny obowiązek montażu autonomicznych czujek dymu w lokalach mieszkalnych oraz czujek tlenku węgla w pomieszczeniach ze źródłami spalania paliw. Terminy wdrożenia tych wymogów zostały zróżnicowane w zależności od przeznaczenia lokalu i daty oddania go do użytkowania.
W przypadku nowo wznoszonych budynków obowiązek posiadania urządzeń funkcjonuje od momentu wejścia aktu prawnego w życie, natomiast obiekty świadczące usługi hotelarskie lub udostępniane na krótkotrwały wynajem musiały dostosować się do regulacji do 30 czerwca 2026 roku.
Dla właścicieli starszych mieszkań i domów jednorodzinnych, użytkowanych przed grudniem 2024 roku, wyznaczono dłuższy okres przejściowy. Czas na wyposażenie tych nieruchomości w certyfikowany sprzęt upływa 1 stycznia 2030 roku.
Wymagania techniczne, zasady dotyczące czadu oraz koszty instalacji
Każdy objęty przepisami lokal mieszkalny musi posiadać przynajmniej jedną autonomiczną czujkę dymu zgodną z normą EN 14604:2005/AC:2008, o ile w budynku nie zainstalowano stałego samoczynnego urządzenia gaśniczego lub systemu sygnalizacji pożarowej. Montaż czujki tlenku węgla, spełniającej normę PN-EN 50291-1, jest z kolei wymagany w pomieszczeniach, w których zachodzi proces spalania paliw stałych, ciekłych lub gazowych w piecach, kotłach bądź kominkach. Z tego wymogu wyłączono urządzenia z zamkniętą komorą spalania oraz sprzęt gazowy przeznaczony wyłącznie do przygotowywania posiłków, co oznacza brak konieczności zakupu detektora czadu przy samej kuchence gazowej.
Zakup oraz instalacja urządzeń spoczywają bezpośrednio na właścicielu obiektu, gdyż prawo nie przewiduje państwowego programu refundacji tych wydatków. W przypadku nieruchomości wynajmowanych kwestia ta może zostać uregulowana umową cywilnoprawną przenoszącą obowiązki ochrony przeciwpożarowej na najemcę lub zarządcę.
Zaostrzenie przepisów jest podyktowane statystykami ratowników, które w samym 2025 roku na Mazowszu wykazały 19 913 pożarów z 75 ofiarami śmiertelnymi oraz ponad setkę poszkodowanych w wyniku zatrucia tlenkiem węgla. Państwowa Straż Pożarna wskazuje, że czujka dymu powinna znajdować się na środku płaskiego sufitu, optymalnie w korytarzu w pobliżu sypialni, a jej sprawność musi być okresowo weryfikowana za pomocą przycisku kontrolnego.