Sejmowa Komisja ds. Petycji jednogłośnie odrzuciła propozycję wdrożenia bezwarunkowego dochodu podstawowego (BDP). Wniosek w tej sprawie, który wpłynął do Sejmu w połowie 2025 roku, zakładał uruchomienie dwudziestoletniego programu pilotażowego w województwie śląskim, wybranym ze względu na wyzwania związane z transformacją energetyczną i odchodzeniem od górnictwa.
Zgodnie z założeniami petycji kwota świadczenia miała wynosić połowę minimalnego wynagrodzenia brutto, co w 2026 roku odpowiada wartości 2403 złotych miesięcznie. Zasiłek miał przysługiwać każdemu obywatelowi od ukończenia trzeciego roku życia, bez względu na status zawodowy, wysokość osiąganych dochodów czy kryteria socjalne. Kluczowym założeniem projektu było zastąpienie nowym instrumentem dotychczasowych programów społecznych, w tym świadczenia 800 plus, trzynastej i czternastej emerytury, zasiłków dla bezrobotnych oraz większości form tradycyjnej pomocy społecznej.
Decyzja komisji z kwietnia 2026 roku o zablokowaniu dalszych prac legislacyjnych oznacza definitywne zamknięcie ścieżki wdrożenia tego projektu i utrzymanie obecnego systemu wsparcia socjalnego w dotychczasowym kształcie. Negatywne stanowisko parlamentarzystów opiera się w głównej mierze na analizie finansowej przygotowanej przez Ministerstwo Finansów jesienią 2025 roku.
Z wyliczeń resortu wynika, że nawet redukcja świadczenia do poziomu 1300 złotych miesięcznie i ograniczenie go wyłącznie do osób pełnoletnich generowałoby koszty dla budżetu państwa rzędu 40 miliardów złotych miesięcznie, co w skali roku daje blisko 480 miliardów złotych. Taki wydatek pochłonąłby około 75 procent planowanych dochodów budżetowych i stanowiłby ponad 12 procent produktu krajowego brutto (PKB).
Perspektywy debaty nad nowym modelem socjalnym
Ewentualna zmiana struktury świadczeń w kierunku powszechnego dochodu podstawowego wywierałaby zróżnicowany wpływ na poszczególne regiony kraju. W aglomeracjach o dużym skupieniu kapitału i wysokim poziomie zatrudnienia, takich jak Warszawa, wdrożenie nowego systemu wiązałoby się z koniecznością poniesienia największego ciężaru podatkowego przez tamtejszych pracowników i pracodawców.
Ponadto w miastach o wyższych kosztach utrzymania realna wartość nabywcza świadczenia na poziomie 2403 złotych byłaby relatywnie mniejsza, podczas gdy wskaźnik korzystania z dotychczasowych programów, takich jak 800 plus, jest tam strukturalnie niższy w stosunku do liczby mieszkańców niż w pozostałych rejonach kraju. Obecnie realizacja założeń petycji pozostaje wyłącznie w sferze rozważań teoretycznych. W przedstawionym tekście prasowym nie zawarto bezpośrednich, oryginalnych cytatów członków komisji parlamentarnej ani przedstawicieli rządu.