
Zbliżający się okres zimowy nakłada na właścicieli, współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz zarządców nieruchomości obowiązek regularnego uprzątania śniegu, lodu i błota pośniegowego.
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach konieczność oczyszczenia nawierzchni dotyczy części drogi publicznej przeznaczonej dla ruchu pieszego, o ile przylega ona bezpośrednio do granicy działki. Obowiązek ten ustaje w sytuacji, gdy pomiędzy ogrodzeniem a chodnikiem znajduje się gminny pas zieleni, trawnik bądź rów, gdyż wówczas za utrzymanie ciągu pieszego odpowiada zarządca drogi. Zwolnieniem objęto również odcinki chodnika, na których dopuszczono płatny postój lub płatne parkowanie pojazdów, przenosząc ciężar prac na podmiot pobierający opłaty parkingowe.
Niedopełnienie obowiązków porządkowych rodzi bezpośrednią odpowiedzialność wykroczeniową. Zgodnie z art. 117 Kodeksu wykroczeń zaniechanie utrzymania czystości w obrębie nieruchomości zagrożone jest karą nagany lub grzywną w wysokości do 1500 zł, nakładaną w drodze mandatu karnego bądź przez sąd powszechny. Usuniętego śniegu i lodu nie wolno przy tym zrzucać na jezdnię ani pod koła zaparkowanych aut; urobek należy zgromadzić przy krawędzi w sposób nieutrudniający komunikacji, pozostawiając jego wywóz zarządcy drogi publicznej.
Roszczenia cywilne poszkodowanych pieszych i zabezpieczenie dachów
Poważniejszym skutkiem zaniechania odśnieżania i zwalczania śliskości – na przykład za pomocą piasku – bywają roszczenia odszkodowawcze osób trzecich. Pieszy, który ulegnie wypadkowi na oblodzonym, nieuprzątniętym chodniku, ma prawo domagać się przed sądem cywilnym pokrycia kosztów leczenia i rehabilitacji, zwrotu utraconych zarobków, zadośćuczynienia za doznany ból, a w przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu także comiesięcznej renty. Skuteczność takich roszczeń wymaga wykazania winy podmiotu zobowiązanego, co poszkodowani dokumentują najczęściej fotografiami, nagraniami z monitoringu, danymi meteorologicznymi oraz zeznaniami świadków.
Zlecenie zimowego utrzymania posesji zewnętrznej firmie porządkowej wymaga zawarcia precyzyjnej umowy pisemnej, która jasno określa zakres terenu, godziny interwencji oraz zasady reakcji na gołoledź, co stanowi podstawę do ewentualnego przeniesienia odpowiedzialności cywilnej na wykonawcę. Równolegle przepisy nakazują zarządcom i właścicielom usuwanie nawisów śnieżnych oraz sopli lodowych z dachów i rynien budynków. Zsuwające się masy śniegu lub spadające sople stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia przechodniów i mienia, rodząc pełną odpowiedzialność cywilną oraz karną za powstałe szkody.
