Zarówno instytucje Unii Europejskiej, jak i polskie władze przyjęły model budowania odporności ludności oparty na zdolności gospodarstw domowych do samodzielnego funkcjonowania przez co najmniej 72 godziny w warunkach kryzysu.
W przedstawionej w marcu 2025 roku przez Komisję Europejską Strategii Unii Gotowości, zawierającej 30 kluczowych działań, zalecono obywatelom zgromadzenie podstawowych zapasów na trzy doby. Równolegle w lipcu 2025 roku Bruksela zaprezentowała strategię zapasów strategicznych obejmującą żywność, wodę, paliwa i leki na poziomie państwowym.
W ślad za tymi rozwiązaniami polski „Poradnik Bezpieczeństwa” wskazuje na konieczność zabezpieczenia minimum trzech litrów wody dziennie na osobę, co dla czteroosobowej rodziny oznacza konieczność posiadania co najmniej 36 litrów płynów na trzydniowy okres. W wykazie niezbędnych artykułów ujęto ponadto żywność gotową do spożycia bez obróbki cieplnej, stale przyjmowane medykamenty, apteczkę, środki higieniczne, latarki, baterie, odbiorniki radiowe na baterie lub korbkę, naładowane powerbanki, koce, śpiwory, alternatywne źródła ciepła niewymagające energii elektrycznej oraz gotówkę w zróżnicowanych nominałach.
Rządowe oraz unijne instrukcje nie oznaczają bezpośredniej zapowiedzi konfliktu zbrojnego czy gwarancji wystąpienia konkretnej awarii, lecz stanowią odpowiedź na szerokie spektrum zagrożeń wieloobszarowych, takich jak blackout, klęski żywiołowe, ekstremalne zjawiska pogodowe, powodzie, pożary, ataki hybrydowe i telekomunikacyjne. Koncepcja 72-godzinnej autonomii domowej ma na celu odciążenie służb ratunkowych w pierwszych dobach masowego kryzysu, umożliwiając im skierowanie zasobów do osób najbardziej bezradnych i poszkodowanych.
Zabezpieczenie techniczne lokali a rzeczywisty stan przygotowania Polaków
Przygotowanie lokalu mieszkalnego na wypadek zagrożeń obejmuje również infrastrukturę techniczną i planowanie logistyczne. Zalecenia przewidują wcześniejszą lokalizację oraz wyraźne oznaczenie głównych zaworów wody, gazu i wyłączników prądu, udrożnienie dróg ewakuacyjnych z korytarzy i klatek schodowych, zgromadzenie materiałów do prowizorycznego uszczelnienia stolarki okiennej i drzwiowej, a także ustalenie bezpiecznego miejsca w budynku oraz procedur kontaktu na wypadek awarii łączności komórkowej. Odrębnym elementem wyposażenia pozostaje indywidualny plecak ewakuacyjny dla każdego domownika, zawierający dokumenty, gotówkę, mapę papierową i wyposażenie przetrwania poza miejscem zamieszkania.
Rzeczywiste wyposażenie polskich gospodarstw domowych istotnie odbiega od wiedzy teoretycznej. Z badania przeprowadzonego przez SW Research na zlecenie Fundacji Castorama Polska we wrześniu 2026 roku metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 835 dorosłych osób wynika, że 75,8 proc. respondentów deklaruje wiedzę na temat postępowania w przypadku pożaru lub ewakuacji, lecz zaledwie 44,9 proc. ocenia swoje mieszkanie jako przygotowane na kryzys.
Posiadanie latarki awaryjnej zadeklarowało 52 proc. badanych, apteczki 49 proc., a powerbanku 43 proc., podczas gdy gaśnice i czujki dymu znajdują się jedynie w około jednej czwartej domów, a gotowy zestaw ewakuacyjny lub sformalizowany plan działania posiada co dziesiąty ankietowany. Z kolei opublikowane w lutym 2026 roku badanie IBRiS dla „Rzeczpospolitej” wskazało, że 52,4 proc. Polaków w ogóle nie planuje przygotowania plecaka ewakuacyjnego, a chęć jego skompletowania wyraziło 24,2 proc. ankietowanych przy 9,4 proc. osób niemających zdania.