Ministerstwo Klimatu przygotowało projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, który zakłada przejęcie i zmonopolizowanie przez państwo rynku odzysku odpadów, a także wprowadzenie nowej opłaty opakowaniowej. Branża ostrzega przed wzrostem cen dla konsumentów. Wątpliwości wobec projektu zgłosiły nawet inne resorty rządowe.
Zgodnie z projektem rolę dotychczasowych prywatnych organizacji odzysku opakowań przejmie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Producenci będą wpłacać opłaty bezpośrednio do państwowego Funduszu, skąd środki trafią do gmin. Nowa opłata opakowaniowa zastąpi obowiązującą opłatę produktową i ma wynosić od kilkudziesięciu groszy do prawie 2 złotych za kilogram w zależności od rodzaju materiału – m.in. tworzyw sztucznych, kartonów, folii i drewna. Łączne wpływy szacowane są na ponad 5 miliardów złotych rocznie, co stanowi pięciokrotność obecnych wpływów.
Stowarzyszenia branżowe zarzucają projektowi brak przejrzystości, arbitralne ustalenie wysokości opłaty i brak rzetelnej diagnozy obecnego systemu. Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego ostrzega z kolei przed ryzykiem przekształcenia mechanizmu ROP w „parapodatkowy” sposób finansowania systemu komunalnego. Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej szacuje, że ceny niektórych produktów żywnościowych mogą wzrosnąć nawet o 20 procent.
„To będzie jak wprowadzenie nowego podatku. Mówimy o 500-procentowym wzroście kosztów dla przedsiębiorców, w praktyce będzie to jednak 500-procentowy wzrost kosztów dla obywateli. Bo nie ma wątpliwości, że przedsiębiorcy przeniosą te koszty na ceny produktów” – przekonuje w rozmowie z serwisem WP Finanse Aleksander Traple, prezes firmy Biosystem S.A.
Resort klimatu uspokaja. „Nawet nie odczują”
Resort klimatu nie podziela obaw branży. Wiceminister Anita Sowińska argumentuje, że obecnie koszty odzysku odpadów ponoszą mieszkańcy w opłatach za wywóz śmieci, a system Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) przeniesie ten ciężar na wprowadzających opakowania. Według resortu opłata za opakowanie jajek w 2028 roku ma wynosić niespełna 3 grosze, a za butelkę 300 ml – 4 grosze; Sowińska zapewnia, że klienci „nie odczują realnie różnicy w codziennych zakupach”.
Krytyków pomysłu nie brakuje także wewnątrz rządu. Zastrzeżenia do projektu zgłosiły MSWiA i resort rolnictwa, który szacuje, że sektor rolno-spożywczy poniesie do 60 procent kosztów nowego systemu. UOKiK sprzeciwia się nałożeniu na siebie nowych zadań i zarzuca projektowi brak analitycznego uzasadnienia dla „tak zasadniczej ingerencji w rynek”. Upaństwowienie odzysku opakowań przeprowadziły dotychczas jedynie Chorwacja i Węgry, gdzie poziom recyklingu jest niższy niż w Polsce.
Źródło: wp.pl