Wdrożona 21 maja 2026 roku nowelizacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę wprowadziła do polskiego porządku prawnego unijną dyrektywę dotyczącą jakości wody przeznaczonej do spożycia.
Nowe regulacje rozszerzyły zakres kontroli sanitarnej na cały łańcuch dostaw, obejmując ujęcia, procesy uzdatniania, sieci przesyłowe oraz wewnętrzne instalacje wodociągowe w budynkach aż do punktu czerpalnego. Zmiany nakładają szczególne obowiązki na przedsiębiorstwa wodociągowe oraz właścicieli i zarządców tak zwanych obiektów priorytetowych, w których zagrożenie dla zdrowia ludzi ma istotne znaczenie.
Za uchybienia formalne i brak wymaganych badań inspekcja sanitarna może nakładać administracyjne kary pieniężne w wysokości od 100 zł do 10 tys. zł, natomiast w odniesieniu do dostawców wody sankcje w określonych przypadkach sięgają do 60 tys. zł.
Przepisy nie nakładają obowiązku zlecania prywatnych badań na właścicieli pojedynczych lokali mieszkalnych ani domów jednorodzinnych. System kontroli określany przez Główny Inspektorat Sanitarny jako podejście „od źródła do kranu” dotyczy wyłącznie wyznaczonych podmiotów instytucjonalnych i przedsiębiorstw dystrybucyjnych.
Obowiązek oceny ryzyka instalacji, badania laboratoryjne i transparentność dostawców
Właściciele oraz zarządcy obiektów priorytetowych zostali zobowiązani do przeprowadzenia oceny ryzyka w wewnętrznych instalacjach wodociągowych, jej regularnego aktualizowania oraz włączania stosownej dokumentacji do książki obiektu budowlanego. W oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 maja 2026 roku, obowiązujące od 24 czerwca 2026 roku, na podmioty te nałożono wymóg wykonywania badań ciepłej wody użytkowej pod kątem obecności bakterii z rodzaju Legionella, oznaczeń stężenia ołowiu, a także przekazywania uzyskanych wyników organom państwowej inspekcji sanitarnej według określonego harmonogramu. W przypadku wykrycia przekroczeń dopuszczalnych norm zarządcy mają prawny obowiązek wdrożenia procedur naprawczych.
Równolegle rozszerzono zadania nałożone na przedsiębiorstwa wodociągowe. Dostawcy wody muszą prowadzić ciągłą analizę ryzyka w sieciach dystrybucyjnych, realizować planowe badania laboratoryjne i udostępniać odbiorcom szczegółowe raporty na temat parametrów dostarczanej wody. Dla konsumentów oznacza to szerszy dostęp do danych o zużyciu, jakości surowca oraz wielkości wycieków w sieci za pośrednictwem serwisów internetowych oraz aplikacji mobilnych największych przedsiębiorstw komunalnych.