Europejski Bank Centralny oraz instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo w poszczególnych krajach europejskich rekomendują utrzymywanie niewielkich zapasów fizycznej gotówki na wypadek kryzysów infrastrukturalnych.
Wskazania te nie dotyczą wypłacania całości oszczędności z kont bankowych, lecz posiadania kwot pozwalających na pokrycie podstawowych potrzeb bytowych w sytuacji przerw w dostawach prądu lub awarii systemów teleinformatycznych. W zaleceniach obowiązujących w Holandii, Austrii oraz Finlandii sugerowany punkt odniesienia wynosi około 70–100 euro na osobę w gospodarstwie domowym, co odpowiada wydatkom na około trzy doby.
Konieczność posiadania rezerwy papierowego pieniądza ujęto również w polskim „Poradniku Bezpieczeństwa”, opracowanym przez niemal 60 ekspertów z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Rządowego Centrum Bezpieczeństwa na wzór wytycznych szwedzkich. W rządowym dokumencie gotówka w zróżnicowanych nominałach znalazła się na liście niezbędnego wyposażenia plecaka ewakuacyjnego, obok zapasów wody, apteczki, latarki oraz źródeł zasilania.
Duże zainteresowanie wytycznymi odnotowano w ostatni piątek lipca 2026 roku po incydencie w polskiej przestrzeni powietrznej z nocy z 29 na 30 lipca, kiedy rozesłany przez RCB alert SMS wygenerował około 150 tysięcy pobrań poradnika w ciągu jednej minuty. Resorty podkreśliły wówczas, że publikacja materiałów służy edukacji na wypadek klęsk żywiołowych i awarii technicznych, a nie ostrzeganiu przed bezpośrednim atakiem militarnym.
Niezależność transakcji gotówkowych od awarii sieci i znaczenie niskich nominałów
Zalecenia dotyczące rezerwy walutowej wynikają ze specyfiki płatności elektronicznych, które wymagają sprawnego funkcjonowania sieci energetycznych, terminali płatniczych oraz systemów telekomunikacyjnych banków. Awaria pojedynczego elementu tej infrastruktury uniemożliwia realizację płatności bezgotówkowych i wypłat z bankomatów mimo pełnego bezpieczeństwa środków zgromadzonych na rachunku. Fizyczny banknot zachowuje funkcję płatniczą w trybie awaryjnym bez konieczności dostępu do aplikacji mobilnych czy połączenia z serwerem.
Materiały instruktażowe zwracają szczególną uwagę na strukturę przechowywanych środków. Rekomenduje się gromadzenie banknotów o niskich nominałach, ponieważ w warunkach braku zasilania placówki handlowe mają ograniczoną możliwość wydawania reszty z banknotów 200 lub 500 zł. Do zabezpieczenia podstawowych zakupów na terenie Polski zalecane jest przechowywanie rezerwy w walucie krajowej, bez konieczności wymiany środków na euro czy dolary, a posiadana suma w gotówce ma pełnić wyłącznie funkcję pomocniczą wobec podstawowych depozytów utrzymywanych w systemie bankowym.