Sejm zakończył parlamentarny etap prac nad pakietem zmian w podatku od towarów i usług, przyjmując 4 września 2026 roku poprawki Senatu. Rządowy projekt, wniesiony do izby niższej 9 czerwca i pierwotnie uchwalony 17 lipca, trafił na biurko Prezydenta. Zasadnicza część reformy ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
Wśród wprowadzonych ułatwień administracyjnych znalazło się zniesienie obowiązku składania odrębnej informacji o spisie z natury sporządzanym przy likwidacji działalności gospodarczej lub zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych. W strukturze JPK_VAT zrezygnowano natomiast z konieczności wykazywania podstawy opodatkowania przy zakupie od kontrahentów zagranicznych towarów oraz usług podlegających zwolnieniu z VAT. Ponadto zlikwidowano wymóg uiszczania podatku w terminie 14 dni przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu środków transportu.
Regulacja wprowadza również ochronę dla importerów towarów, ograniczając naliczanie odsetek za zwłokę w sytuacjach, gdy opóźnienie w zapłacie podatku nastąpiło bez winy przedsiębiorcy. W procedurach weryfikacyjnych organy podatkowe oraz kontrahenci uzyskają narzędzie umożliwiające sprawdzenie statusu podatnika VAT do pięciu lat wstecz. W odniesieniu do międzynarodowego obrotu towarowego utworzona zostanie instytucja składu VAT, a rolnicy prowadzący wspólne gospodarstwo rolne zyskają prawo do rejestracji jako odrębni podatnicy VAT, co stanowi implementację wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Nowe zasady odpowiedzialności za kontrahenta, mechanizm split payment i harmonogram wdrażania kas
Obok uproszczeń biurokratycznych nowelizacja zaostrza zasady odpowiedzialności solidarnej nabywców za zaległości podatkowe nierzetelnych sprzedawców. Zakres tej odpowiedzialności rozszerzono na wybrane kategorie usług, w tym na usługi rachunkowo-księgowe.
Przepisy przewidują sytuacje, w których odpowiedzialność nabywcy może powstać pomimo uregulowania płatności w mechanizmie podzielonej płatności (split payment), jeżeli wystąpią określone przesłanki wskazujące na udział w nieprawidłowościach. Zmianie ulegnie także sposób klasyfikacji towarów podlegających obowiązkowemu split payment, gdzie dotychczasowa Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU) zostanie zastąpiona Nomenklaturą Scaloną (CN).
Kolejne zmiany dotyczą ewidencjonowania obrotu przy użyciu kas rejestrujących. Od 1 stycznia 2027 roku przedsiębiorców obejmą zmodyfikowane reguły wyrejestrowywania urządzeń z ewidencji urzędowej. Z kolei od 1 lipca 2027 roku zacznie obowiązywać zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach starego typu, co ma przyspieszyć proces ich całkowitego wycofania z rynku. Dalszy etap harmonogramu przewiduje uruchomienie w pełni elektronicznej odprawy w systemie TAX FREE od 1 lipca 2028 roku. Ustawa oczekuje obecnie na decyzję głowy państwa w przedmiocie jej podpisania.