Zgodnie z zaktualizowanymi przepisami artykułu 45a ustawy Prawo energetyczne, będącymi efektem implementacji unijnej dyrektywy EED 2018/2002, do 1 stycznia 2027 roku wszystkie podzielniki ciepła, ciepłomierze oraz wodomierze do ciepłej wody pozbawione funkcji zdalnego odczytu muszą zostać zastąpione nowymi urządzeniami radiowymi.
Obligatoryjny wymóg dotyczy przyrządów zainstalowanych przed 21 maja 2021 roku. W budynkach, w których tego typu aparatura była już eksploatowana, przejście na systemy zdalne następuje automatycznie. W obiektach niemających dotychczas żadnych urządzeń pomiarowych zarządca jest zobowiązany do sporządzenia pisemnej analizy ekonomicznej w pięcioletnim horyzoncie czasowym, wykazującej opłacalność takiej inwestycji. Niedopełnienie tych obowiązków w wyznaczonym terminie zagrożone jest karą finansową nakładaną na spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe przez Prezesa URE, która może osiągnąć pułap 10 000 złotych.
Nowe regulacje mają na celu wyeliminowanie zjawiska tak zwanego wampiryzmu energetycznego, występującego w budynkach z pionowym systemem centralnego ogrzewania. W obiektach tych dochodzi do sytuacji, w której lokatorzy całkowicie zakręcający własne kaloryfery korzystają z ciepła przenikającego przez przegrody budowlane od sąsiadów.
Dodatkowym celem jest ukrócenie prób manipulacji odczytami oraz usunięcie konieczności osobistych wizyt inkasentów, co w odniesieniu do tradycyjnych podzielników manualnych bywało określane przez pracowników spółdzielni jako zmora organizacyjna.
Zasady rozliczania kosztów
Kluczową zmianą dla budżetów domowych mieszkańców jest wprowadzenie minimalnej oraz maksymalnej opłaty za ciepło w przeliczeniu na metr kwadratowy lokalu, co regulują zapisy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2021 roku.
Wprowadzenie progu minimalnego oznacza, że żaden użytkownik lokalu nie otrzyma rachunku wynoszącego zero złotych, nawet przy całkowitym braku aktywności własnych grzejników. Rozwiązanie to wynika z konieczności proporcjonalnego rozłożenia kosztów stałych budynku, takich jak straty energii na przewodach instalacyjnych, przesył ciepła czy ogrzewanie stref wspólnych, na wszystkie podmioty w danej nieruchomości.
Proces wymiany aparatury pomiarowej nie wymaga uzyskania zgody mieszkańców w formie uchwały wspólnoty, ponieważ obowiązek ten wynika bezpośrednio z nadrzędnych przepisów prawa. Całkowity koszt zakupu i montażu urządzeń, szacowany w przypadku dużych zamówień na około 300 złotych w przeliczeniu na jedno gospodarstwo domowe, jest najczęściej pokrywany ze środków zgromadzonych na funduszu remontowym lub w ramach celowych wpłat rozłożonych na wszystkich właścicieli lokali.